GÜRCİSTAN-AZERBAYCAN SINIRINDA C-130 DÜŞTÜ

Gürcistan-Azerbaycan sınırında Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait bir C-130 kargo uçağının düşmesiyle birlikte, bu uçağın tarihine ve teknik özelliklerine olan ilgi arttı. Amerikan Lockheed Martin tarafından üretilen C-130 Hercules, çok yönlü bir askeri nakliye uçağıdır. İlk prototipi 1954 yılında havalandı ve 1956’da Amerikan Hava Kuvvetleri envanterine dahil oldu. 70’ten fazla ülke tarafından kullanılan C-130, dünya üzerinde en uzun süre hizmet veren askeri uçak modelleri arasında yer alıyor.

GENİŞ GÖREV YELPAZESİ

C-130, zırhlı araçların, helikopter parçalarının, mühimmatın ve personelin yanı sıra; insani yardım, tahliye, yangın söndürme ve tıbbi nakil gibi pek çok görevde de kullanılıyor. Arka yükleme rampası sayesinde, paletli kargolar ve büyük boyutlu araçlar doğrudan yüklenip taşınabiliyor. Uçak, 10 tona kadar yükün havadan bırakılmasına olanak tanıyor. ABD Hava Kuvvetleri verilerine göre, üç kişilik bir mürettebatla hizmet veren bu uçak, 92 yolcu veya 72 tam teçhizatlı asker ya da 64 paraşütçüyü taşıyabiliyor. Uçağın boyutları ise 29,8 metre uzunluk, 40,4 metre kanat açıklığı ve 11,9 metre yükseklik şeklindedir. Boş ağırlığı 34 ton, azami kalkış ağırlığı ise 79 ton olarak belirleniyor. Dört adet Rolls-Royce Allison T56 turboprop motoruyla çalışan C-130, saatte 540 kilometre hıza ulaşabiliyor. 4.000 kilometreye kadar menzil sunarak, 10 saate kadar havada kalma süresi sağlıyor.

TÜRKİYE’NİN C-130 FİLOSU

Türkiye, 1960’lardan itibaren C-130 filosuna sahip bulunuyor. Türk Hava Kuvvetleri, 1964-1991 yılları arasında iki farklı modelde toplam 13 adet C-130B/E uçağını envanterine aldı. Ayrıca 2012 yılında Suudi Arabistan’dan altı adet C-130E daha temin edildi. Halen Kayseri’de bulunan 222’nci Filo Komutanlığı’nda görevde olan 19 adet C-130B/E modeli, her altı yılda bir bakım süreçlerine tabi tutuluyor. Modernizasyon sonrası bu uçakların 2040 yılına kadar hizmette kalması hedefleniyor. Milli Savunma Bakanlığı Ekim ayında, İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri’nden 12 adet C-130J Super Hercules uçağı alımının planlandığını duyurdu.

YENİ NESİL C-130J

C-130J Super Hercules, bu serinin en yeni modelidir. Geliştirilmiş dijital kokpit sistemleri, altı kanatlı kompozit pervaneler ve daha güçlü Rolls-Royce AE 2100 motorlarıyla, önceki versiyonlarla kıyaslandığında daha yüksek verimlilik sunuyor. Daha kısa pistlerde kalkış ve iniş yapabilme kapasitesine sahip olan bu uçak, daha yüksek irtifalarda uçarak yakıt tasarrufu sağlıyor. Uçak içerisinde dijital aviyonik sistemler, renkli çok işlevli ekranlar, GPS destekli çift navigasyon sistemi, dijital haritalar ve entegre savunma sistemleri bulunuyor. Gelişmiş buzlanma önleme ve çevresel kontrol sistemleri, kargo taşıma kabiliyetlerine değer katıyor.

C-130 KAZALARI

C-130, uzun yıllar boyunca birçok kaza ile anıldı. 1982’deki Erzurum-İncirlik hattındaki kazada bir ABD Hava Kuvvetleri’ne ait C-130’un düşmesi sonucu 27 kişi hayatını kaybetti. 2014 yılında Cezayir, 2021 yılında ise Filipinler’de gerçekleşen kazalarda da birçok asker yaşamını yitirdi. Günümüzde, dünya genelinde aktif olarak kullanılan C-130’lar, modernize edilmiş sistemleri ile hem askeri hem de sivil operasyonlarda görev almayı sürdürüyor. 70 yılı aşkın bir süredir faaliyette olan bu uçak, dayanıklılığı ve çok yönlülüğü ile askeri havacılığın vazgeçilmez bir unsuru olmayı sürdürüyor.