KIYMETLİ TAZMİNAT MİKTARINDA ÖNEMLİ ARTIŞ
Türkiye’de çalışan milyonlarca bireyin işten ayrılırken alabileceği kıdem tazminatı miktarında önemli bir yükseliş yaşanacak. Memur maaşlarına Temmuz ayında yapılacak zam oranıyla belirlenen kıdem tazminatı tavan tutarı, uzman tahminlerine göre 54.073 TL’ye yükselecek.
MEVCUT DÜZENLEME VE GÜNCEL TUTAR
Şu anki kıdem tazminatı tavan tutarı 46.655 TL 43 kuruş olarak belirlenmiş durumda. Bu miktar, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın genelgesi doğrultusunda her yıl iki kez güncelleniyor. Güncellemeler Ocak ve Temmuz aylarında memur maaş artışlarına eş zamanlı olarak gerçekleştiriliyor. Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz’ın değerlendirmelerine göre, Temmuz ayında memur maaşlarına yaklaşık %15,90 oranında bir artış bekleniyor. Bu artışın %10,37’si enflasyon farkı, geri kalan kısmı ise toplu sözleşme zammından kaynaklanıyor.
KIDEM TAZMİNATI TAVANI HESAPLAMA YÖNTEMİ
Kıdem tazminatı tavanı, yasal düzenlemelerle şu şekilde belirleniyor: Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek devlet memuruna, T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi miktarı dikkate alınıyor. Sistemde asgari ücret (26.005,50 TL) taban rakam olarak kullanılırken, tavan rakam memur maaş katsayısına göre hesaplanıyor. Yeni dönemde bu hesaplama neticesinde 54.073 TL civarında bir tavan tutarı öngörülüyor.
ÇALIŞANLAR İÇİN AVANTAJLI ZAMANLAMALAR
İşten ayrılmayı düşünen çalışanlar için Temmuz ayından sonrası daha avantajlı görünüyor. Mevcut kıdem tazminatı olan 46.655 TL ile tahmin edilen 54.073 TL arasında çalışma yılı başına 7.418 TL fark mevcut. Örnek hesaplama ile; 10 yıl çalışan bir kişi 74.182 TL, 20 yıl çalışan bir kişi ise 148.364 TL daha fazla kıdem tazminatı alabiliyor.
KIDEM TAZMİNATI ALMA ŞARTLARI
Kıdem tazminatından yararlanmak için belirli gerekli koşulları sağlamak gerekiyor. Temel şartlar şunlardır: Minimum 1 yıl çalışma süresi, işverenin haksız feshi, işçinin haklı gerekçelerle feshi, evlilik nedeniyle ayrılma, askerlik hizmeti ve ölüm durumu. Emeklilik durumlarına göre de 1999 öncesi işe girenler için 15 yıl ve 3.600 prim günü; 1999 sonrası için 25 yıl ve 4.500 prim günü ya da 7.000 prim günü; 2008 sonrası için ise 4.600-5.400 prim günü gerekmektedir.
VERGİ DURUMU VE ÖDEMELER
Kıdem tazminatı ödemelerinden yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılıyor. Çalışanların kıdem tazminatları brüt maaşları üzerinden hesaplanıyor ve net miktar bu kesinti sonrasında belirleniyor. Sosyal güvenlik uzmanları, yüksek kıdem tazminatı bekleyen çalışanların Temmuz ayından sonra işten ayrılmalarının daha avantajlı olacağına dikkat çekiyor. Ancak her durumun kendine has koşulları bulunuyor. Kıdem tazminatı yalnızca belirlenen şartları karşılayan çalışanlar tarafından alınabiliyor ve işten ayrılma kararı alınırken sadece maddi yönün değil, kariyer planlaması gibi unsurların da göz önünde bulundurulması öneriliyor.