Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Erişkin Acil Kliniği’nde öğretim üyesi Doç. Dr. Onur Tezel, cam pipetler gibi cam ürünlerin yanlış kullanımı veya kazalar sonucu ciddi yaralanmalara yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
KIRIKLAR HER ZAMAN GÖRÜLMEYEBİLİR
Tezel, cam ürünlerin kırıklarının her zaman gözle fark edilebilir düzeyde olmadığını belirterek, bazı durumlarda mikro çatlakların oluşabileceğini kaydetti. Cam materyallerin kırılma riskinin, üretim aşamasında kullanılan maddelere bağlı olarak değişiklik gösterdiğine dikkat çeken Tezel, “Özellikle küçük çocukların plastik pipet çiğneme alışkanlığı nedeniyle cam pipetler kırılabiliyor. Ayrıca camın doğası gereği ani sıcaklık değişimleri, örneğin bulaşık makinesinde çok sıcak bir cache yıkanırken, aniden soğuk bir materyale konulduğunda çatlama riskini artırıyor.” dedi.
YARALANMALAR CİDDİ SORUNLARA NEDEN OLABİLİR
Tezel, cam ürünlerin ağız ile temasında dişlerin sert yapısının mevcut kırıkları belirginleştirebileceğini ifade ederek, “Kırığın ağız içinde en büyük problemi, yumuşak doku dediğimiz damağımız, dilimiz ve arka bölgeler. Bu bölgeler yaralanmaya çok hassas. En ufak kırık bile camın jilet gibi keskin olmasına neden oluyor ve yumuşak dokulara zarar verebiliyor. Kötü senaryomuz ise kırılan cam parçasının yutulmasıdır. Yutulması durumunda cam parçası önce yemek borusuna, eğer saplanmazsa mideye ve buradan bağırsaklara kadar ilerleyebilir.” uyarısında bulundu.
CERRAHİ MÜDAHELE GEREKTİREBİLİR
Tezel, bu yaralanmalara müdahalenin zor olduğunu dile getirerek, ağız ve yemek borusunun endoskopik işlemlerle değerlendirilebildiğini, ancak cam parçasının mideyi geçerek bağırsaklara temas etmesi halinde bazen cerrahi müdahaleye gerek duyulabileceğini belirtti. Ayrıca, yemek borusunun beslenmesini sağlayan önemli damar yapılarının bulunduğuna dikkat çekerek, cam parçasının bu bölgeye saplanması halinde ciddi kanama riskinin olduğunu söyledi.
KANAMA DURUMUNDA NE YAPILMALI?
Kanamanın ilk aşamada mideye yönelerek kişinin durumunu hemen fark edemeyebileceğine dikkat çeken Tezel, bazı hastaların kan kaybı ile şok geçirebileceğini ifade etti. Tezel, kırılan camın yutulması durumunda yapılması gerekenlerle ilgili şu bilgileri paylaştı: “Kişinin en kısa süre içinde acil servise ulaşması gerekir. Kendinin camı çıkartmaya çalışmaması ve kusma girişiminde de bulunmaması önemli. Eğer yutulmuş ise, midenin içeriğinden ya da yemek borusundan geriye çıkartmaya çalışmak, o camın hareketi dolayısıyla dokulara zarar verebilir. Kırık cam materyalleri, şekil bozukluğu veya çatlak görünümü söz konusu olduğunda asla kullanılmamalıdır. Pipet kullanılmasını tavsiye etmiyoruz. Bardaktan içmek her zaman daha sağlıklı.”
BAKIM HASTALARINDA DİKKAT EDİLMELİ
Tezel, pipetlerin bakıma muhtaç bireylerde de kullanıldığını belirterek, “Demans, Alzheimer ve bakım hastaları, bilinç durumları kötü olduğu için neye temas ettiklerinin farkına varamıyorlar. Yaralandıklarında damağındaki hasarı fark edemedikleri için teşhis koymak zorlaşıyor. Bu nedenle, bakım hastalarında cam veya damağa zarar verebilecek sert pipetlerden mümkün olduğunca kaçınılması gerekir.” diyerek uyardı.