DÜNYA EKONOMİSİNİ KORKUTAN ÇATIŞMALAR
İsrail, 13 Haziran’da ABD desteğiyle İran’daki askeri, nükleer ve sivil hedeflere kapsamlı bir saldırı başlatmış durumda. Buna karşılık İran, balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla İsrail’in askeri ve istihbarat tesislerine yanıt veriyor. 12 gün süren çatışmalar sırasında enerji, yatırım, turizm ve mali piyasalarda dalgalanmalar görüldü. Ayrıca, stratejik olarak Körfez’deki güvenlik ve tedarik zinciri ciddi bir tehdit altına girdi. Çatışmaların sona ermesinin ardından, 24 Haziran’da ABD Başkanı Donald Trump, Tel Aviv ile Tahran arasında ateşkes ilan edildiğini duyurdu.
PETROL FİYATLARINDA ARTIŞ VE DÜŞÜŞ
ABD’nin 23 Haziran’da İran’ın nükleer tesislerine yönelik düzenlediği saldırıların ardından Brent petrolün varil fiyatı, 77,81 dolara yükselerek yaklaşık 5 ayın zirvesini test etti. Ancak aynı gün Tahran’ın Katar’daki ABD üssünü hedef almasının sınırlı bir yanıt olarak değerlendirilmesi sonucunda petrol fiyatı yüzde 8,5 düşerek günü 69,48 dolardan kapattı. Bu durum, Brent petrolde Temmuz 2022’den bu yana görülen en büyük günlük kayıp olma özelliği taşıyor.
ATEŞKESİN ETKİLERİ
İran ve İsrail arasında 24 Haziran’da sağlanan ateşkese dair haberlerin ardından günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün taşındığı Hürmüz Boğazı’nda arz kesintisi yaşanmayacağı beklentisi fiyatlardaki düşüşü destekledi. Bu kapsamda Brent petrolün varil fiyatı, 27 Haziran ile sona eren haftada yüzde 12,6 düşerek 66,33 dolara geriledi ve Mart 2023’ten bu yana en büyük haftalık düşüşünü kaydetti. Özellikle uzmanlar, ilerleyen süreçte fiyatların 60 dolar bandında seyredeceğine dikkati çekiyor.
AKARYAKIT FİYATLARINI ETKİLEYECEK GELİŞMELER
Yaşanan bu gelişmelerin sonucunda ülkemizde akaryakıt fiyatlarının daha da gerilemesi bekleniyor. Dünyanın önde gelen petrokimya veri sağlayıcılarından ICIS’in Petrol Piyasaları ve Enerji Dönüşümü Direktörü Ajay Parmar, fiyatların seyrinin 6 Temmuz’da yapılacak OPEC ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ toplantısından çıkacak sinyallere bağlı olduğunu belirtti. Parmar, toplantı sonrası üretim planlarına ilişkin net bir sinyal alınana kadar fiyatların mevcut seviyelerde dengeleneceğini ifade etti ve “OPEC+ grubu arzı artırmayı tercih ederse fiyatlar mevcut seviyelerden gerileyerek 60-65 dolar bandına inebilir.” dedi.
DÜŞÜŞ BEKLENTİLERİ
Norveç merkezli araştırma kuruluşu Rystad Energy’nin Kıdemli Başkan Yardımcısı Jorge Leon ise fiyatların gelecek haftalarda daha da gerileyebileceğini vurguladı ve “Fiyatların 60 dolar seviyesine doğru ilerlediğini düşünüyorum.” dedi. Leon, bu beklentinin küresel jeopolitik risk priminin azalması, OPEC+ grubunun üretimi artırmaya devam etmesi ve İran’ın Çin’e serbest petrol satışının devam etmesinden kaynaklandığını belirtti. “Bu etkenler, önümüzdeki haftalarda aşağı yönlü bir piyasaya işaret ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.