Ceuta, hafta sonu artık sınır krizinin gölgesinde bir kent gibi görünmüyordu ama sakinler hafta boyunca yaşananların etkisinden hâlâ kurtulabilmiş değildi. Kuzey Afrika’daki küçük İspanyol topraklarına bu hafta yüzerek, tırmanarak ve daha sonra hücum ederek giren 60 bin göçmenin çoğu Pazar günü Fas’a geri döndü. Ancak bazıları şehri çevreleyen tepelerde kalmayı sürdürdü; İspanyol sivil muhafız botları da on binlerce göçmenin günler önce geçtiği kentsel plajın yakınındaki sularda ceset aramaya devam etti.
CEUTA'DA KRİZİN BEDELİ: 72 ÖLÜ
Ceuta’da dükkanlar yeniden açıldı, 84 bin nüfuslu kentte her zamanki sakin ve turist karışımı açık hava teraslarını, restoranları ve kafeleri dolduruyor. Ancak dört kültüre ev sahipliği yapmakla övünen kent, sınır dalgasının ardından hâlâ sonuçlarla boğuşuyor; yerel halk buna neyin yol açtığı ve kimin suçlanması gerektiği konusunda görüş ayrılığı yaşıyor.
İspanyol yetkililerin Pazar günü yaptığı açıklamaya göre, en az 72 göçmen hayatını kaybetti. Bunlardan bazıları boğuldu, bazıları ise dalgakıran bariyerini geçmek için yaşanan izdihamda ezildi. İnsanların ani akınıyla ortaya çıkan insani kriz, Avrupa’da ve ötesinde göç tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Kentte bir balık restoranında garsonluk yapan 44 yaşındaki Mohamad Abdelkader Driss, “Gençlerin suçu değil. Sınırı açarsanız elbette herkes içeri girer ama gençler suçlanmamalı. Yetkililer sorumlu” dedi.
Fas’a geri dönen bazı göçmenler, sınırın fiilen açık olduğunu ve yetkililerin binlerce kişinin geçişini izlerken neredeyse hiçbir şey yapmadığını anlattı. Fas İçişleri Bakanlığı Pazar günü televizyonda yaptığı açıklamada, geçen hafta sınır geçişi sırasında yaklaşık 40 bin kişinin Ceuta’ya yöneldiğini duyurdu. Bakanlık, topraklara girenlerin çevrimiçi yanlış bilgiler, insan kaçakçılığı ağları ve yasal ile idari bilgilerin hatalı yorumlanması gibi etkenlerle yanıltıldığını öne sürdü.
Perşembe ve Cuma günleri gelen ve çoğunluğu genç erkeklerden oluşan 50 ila 60 bin kişilik düzensiz geçiş, Ceuta’nın nüfusunu yarıdan fazla artırdı. Abdelkader yaşananlardan üzüntü duyduğunu belirtti ancak sınırı geçenlerin nispeten iyi davrandığını söyledi: “Çok daha kötü olabilirdi.”
AŞIRI SAĞCILARDAN CEUTA'YA ÇIKARMA
Hafta sonu aşırı sağcı, göçmen karşıtı İspanyol politikacılar ve tanınmış sağcı etkileyiciler kente akın etti. Bu durum, İspanyol kentinin büyük bölümünü oluşturan ve birçoğu Fas kökenli olan Müslüman nüfusun da aralarında bulunduğu karşı protestoları tetikledi.
Aşırı sağcı İspanyol politikacı ve Avrupa Parlamentosu üyesi Alvise Pérez, cumartesi akşamı göçmenlerin sınır dışı edilmesi çağrısı yaptı ancak karşıt protestocuların öfkeli kalabalığıyla karşılaştı. Pérez, polis kendisini uzaklaştırana kadar, sakinler pencerelere vururken bir barda saklanmak zorunda kaldı.
Cumartesi günü karşı protestocular arasında yer alan 20 yaşındaki Ceuta sakini ve öğrenci Noor Ahmed, Pérez gibi figürlerin kentteki varlığını ve protestoyu fırsatçılık olarak nitelendirdi. Ahmed, “Sadece Ceuta’nın şu anda yaşadığı insani krizden yararlanmak istiyorlar” dedi.
Aşırı sağcı Vox partisinin lideri Santiago Abascal, pazar günü Ceuta’yı ziyaret ederek göçmen akınını “istila” olarak nitelendirdi ve İspanyol hükümetine yüklendi. Abascal, “Ceuta ve Melilla’nın sınırları evimizin ve vatanımızın duvarlarıdır ve bu duvarlar yozlaşmış, hain bir hükümet tarafından korunmuyor” ifadelerini kullandı.
"İÇERİDE BİR DÜŞMAN VAR" ENDİŞESİ
Ceuta’nın normalde görece uyum içinde yaşayan Hristiyan, Müslüman, Yahudi ve Hindu nüfusunu hatırlatan bazı yerel halk, haftanın kent hakkında ortaya çıkardıklarının endişesini taşıyor.
Bir lojistik şirketinde çalışan Ceuta sakini Eva Barrientos, cumartesi akşamı Pérez ve diğer sağcı isimlerin neler söyleyeceğini görmek için protestoya geldi. Benzer bir şeyin yeniden yaşanacağından emin olduğunu söyleyen Barrientos, kentin yabancı doğumlu bazı sakinlerinin İspanya’ya sadakatini sorguladı. Barrientos, “Ceuta’da her zaman birlikte yaşadık. Dört kültür hiçbir sorun olmadan çok iyi yaşıyor. Ama şu anda fark ettiğimiz tek şey, içeride bir düşman olduğu” dedi.
Barrientos ayrıca yabancı doğumlu bazı sakinleri, yaşadıkları ülkeden çok Fas’a sadakat beslemekle suçladı.
Papa XIV. Leo, Pazar günü Ceuta’daki endişe verici durumu yakından takip ettiğini belirterek “barış, istikrar ve adalet çözümleri bulunması için Tanrı’ya” dua etti. Göç, Papa XIV. Leo’nun öncelikleri arasında yer alıyor; bunu Avrupa’nın ana göç giriş kapılarından biri olan İspanya’nın Kanarya Adaları’na yaptığı son ziyarette de vurgulamıştı.