Bu yazın ilk dolunayı olan çilek ayı, 21 Haziran yaz gündönümünün hemen ardından pazartesi günü gökyüzünde amber rengi parıltısıyla görülecek. Kuzey Yarımküre’de yılın en alçak yörüngesini izleyecek olan dolunay, Güney Yarımküre’de ise en yüksek noktasına ulaşacak. Pazartesi günü saat 19.57 ET’de (TSİ 02.57) doruk noktasına ulaşması beklenen çilek ayı, yerberi noktasından bir gün sonra gerçekleşecek ve 2026’nın en küçük ikinci dolunayı olacak.
2026’NIN EN KÜÇÜK İKİNCİ DOLUNAYI
Çilek ayı, yerberi noktasına bir gün sonra denk geldiği için mikroay olarak adlandırılıyor. Gezegen Bilimi Enstitüsü kıdemli bilim insanı Dr. Pamela Gay, ayın çıplak gözle biraz daha küçük görünse de bu farkın neredeyse fark edilmeyeceğini söyledi. NASA’nın Gezegensel Jeoloji, Jeofizik ve Jeokimya Laboratuvarı Başkanı Noah Petro ise en iyi gözlem için karanlık, engelsiz bir nokta bulunmasını önerdi.
ÇİLEK AYI İSMİ VE RENK DEĞİŞİMİNİN SIRRI
Bu isim, Kızılderili Algonkin kabilelerinden geliyor ve dolunayın çilek hasat mevsimine denk gelmesinden kaynaklanıyor. Batı Abenaki kabilesi tarafından “çapa ayı”, Anishinaabe tarafından ise “çiçeklenme ayı” olarak da biliniyor. Haziran dolunayının renk değiştiriyormuş gibi görünmesine rağmen aslında ayın rengi değişmiyor. Dr. Pamela Gay, ayın renginin mineralojisine ve güneş ışığının yansımasına bağlı olduğunu, ancak ışığın atmosferden geçerken hava kirliliği gibi faktörlerle daha sıcak bir tona bürünebileceğini ifade etti.
ARTEMİS MİSYONU ÖNCESİ AY’A İLGİ ARTIYOR
Bu yılki çilek ayı, Artemis II misyonunun başarıyla dört astronotu ayın uzak tarafına göndermesinin ardından heyecanı artırdı. Önümüzdeki yıl fırlatılması planlanan Artemis misyonu ve ardından gelecek ay inişi beklentisiyle uzmanlar, gökyüzü gözlemlerinin ay ile bağı güçlendirdiğini belirtiyor. Noah Petro, “Artemis ile insanları aya geri göndermek üzereyiz. Birkaç yıl içinde astronotlar aya iniş yapacak. Şimdi ay ile ilişki kurmaya başlamanın tam zamanı. Bunun en kolay yolu da dışarı çıkıp yukarı bakmak” dedi.
2026’DAKİ KALAN DOLUNAY TAKVİMİ
2026 yılında toplam altı dolunay daha izlenebilecek. Bunlardan Kasım ve Aralık aylarındaki süper aylar, ayın dünyaya en yakın noktasında olacağı için en büyük görünecek. İşte kalan dolunaylar: 29 Temmuz Buck Ayı, 28 Ağustos Mersin Balığı Ayı, 26 Eylül Hasat Ayı, 26 Ekim Avcı Ayı, 24 Kasım Kunduz Ayı, 23 Aralık Soğuk Ay.