Pekin, Çarşamba günü ABD ve Amerikan firmalarına yönelik geniş önlemler açıkladı; bu, Washington’un Çinli şirketlere yönelik adımlarına misilleme. Karşılıklı yaptırımlar, Çin lideri Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump’ın gelecek ay yapılması beklenen zirvesinden haftalar önce gündeme geldi. İki ülke, yoğunlaşan teknoloji rekabeti ortamında “yapıcı stratejik istikrar” olarak adlandırdıkları çizgiyi korumaya çalışıyor.
YAPTIRIM LİSTESİNE ALINAN ŞİRKETLER VE DRONE KISITLAMASI
Çin Ticaret Bakanlığı, aralarında bir biyoteknoloji ve bir kaynak analitiği firmasının da bulunduğu çok sayıda Amerikan kuruluşuna yaptırım uyguladığını ve ABD’ye yönelik drone ile ilgili bileşen ve teknolojilerin ihracat kontrollerini sıkılaştırdığını açıkladı. Bakanlığa göre, şirketlerden altısı, ABD’nin geçen hafta Uygur ve diğer azınlık gruplarına yönelik insan hakları ihlalleri iddiasıyla 43 Çinli şirketin ithalatını yasaklamasına misilleme olarak Çin’in “karşı önlemler listesine” eklendi. Yedinci bir şirketin listeye alınması ise ABD Federal İletişim Komisyonu’nun (FCC) geçen ay büyük ölçüde Çin’de üretilen yeni insansı ve dört ayaklı robotlar ile güç dönüştürücülerin ithalatına getirdiği yasakla bağlantılı. Çin’deki kurum ve kişilerin listelenen firmalarla iş yapması veya iş birliği yapması engelleniyor.
FCC YASAĞI VE PEKİN'İN DİĞER ADIMLARI
ABD FCC, Aralık ayında da Çin dahil yabancı üreticilerin yeni drone modelleri ve kritik ekipmanlarının ithalatını ve satışını ulusal güvenlik gerekçesiyle yasaklamıştı. Dünyanın en büyük drone üreticisi konumundaki Çin, son yıllarda bu ürünlere yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırmıştı. Pekin’in Çarşamba günkü önlemleri ayrıca yabancı sistem yazılımlı ithal ofis ekipmanlarına yönelik ulusal güvenlik soruşturması başlatılmasını ve ABD ile belirli fabrika takip denetim iş birliğinin askıya alınmasını içeriyor.
PEKİN'DEN ABD'YE: ÖNLEMLERİ DERHAL KALDIRIN
Bakanlık sözcüsü, ABD’nin Çinli firmalara yönelik son önlemlerine karşı Pekin’in “gerekli karşı önlemleri almaktan başka seçeneği olmadığını” söyledi. Sözcü, “Çin, ABD’yi ilgili önlemleri derhal kaldırmaya, hatalı eylemlerini durdurmaya ve birlikte yapıcı ve istikrarlı bir Çin-ABD ilişkisi sürdürmeye çağırıyor” dedi. “ABD Çin’e karşı yeni kısıtlayıcı önlemler getirmekte ısrar ederse, Çin daha fazla karşı önlem alacaktır.”
GERİLİM TIRMANIRKEN ZİRVE HAZIRLIKLARI SÜRÜYOR
ABD yönetimi son haftalarda ayrıca İran yakıtı taşıdığı iddia edilen Çinli nakliye işletmecilerine yaptırım uyguladı; aralarında iki sivil üniversitenin de bulunduğu yeni kurumları Pentagon kara listesine ekledi. Washington ayrıca geçen ay zorla çalıştırma iddialarıyla bağlantılı olarak Çin’in de aralarında bulunduğu düzinelerce ülkeye yüzde 10 veya yüzde 12,5 gümrük tarifesi uygulamıştı. Trump yönetimi yetkilileri son dönemde Çinli yapay zeka şirketlerini yaptırımla tehdit etti. Gerilimin tırmanması, önümüzdeki ay beklenen Şi-Trump zirvesi için hazırlık işaretleriyle eş zamanlı yaşanıyor. Geçen hafta üst düzey ABD ve Çin ekonomik yetkilileri video konferans yoluyla ticaret görüşmeleri yaptı. Temmuz başında da bir Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı, Şi’nin ziyareti öncesinde planlama gezisi olarak değerlendirilen bir ziyaret için ABD’ye gitmişti.