ABD’de yapılan yeni araştırmalara göre, yatak odalarında gece saatlerinde ekran kullanan çocuklar bir yıl sonra daha sorunlu ekran kullanımı sergiliyor ve siber zorbalığa daha sık maruz kalıyor. Acta Paediatrica tıp dergisinde yayımlanan bir çalışma, yaklaşık 8 bin 12-14 yaş arası çocuğun katılımıyla yapıldı. Journal of Adolescent Health’te yayımlanan ikinci bir araştırma ise yatak odasında gece ekran kullanan çocukların siber zorbalığa maruz kalma veya başkalarına siber zorbalık yapma olasılığının daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
GECE ODASINDA TELEFON KULLANAN ÇOCUKLARDA SİBER ZORBALIK RİSKİ ARTIYOR
Her iki araştırma da Çocuklarda Beyin Gelişimi ve Bilişsel Gelişim Araştırması’ndan (Adolescent Brain Cognitive Development Study) alınan verilere dayanıyor. Kaliforniya Üniversitesi San Francisco Pediatri Doçenti Dr. Jason Nagata, araştırmaların başyazarı olarak, çocukların gece yatak odasında telefon kullanması durumunda ebeveynlerin ekran kullanımını yeterince denetleyememesi nedeniyle siber zorbalık oranlarının arttığını söyledi. Nagata, araştırmanın bir sınırlılığının, gençlerin siber zorbalığı kendi bildirmesi olduğunu, bu nedenle gerçekte daha fazla zorbalık yaşanıyor olabileceğini belirtti.
ÖĞRENCİLER GECE YARISINA KADAR TELEFON BAŞINDA
Araştırmaya göre gençler, uyumaları gereken saatlerde şaşırtıcı derecede uzun süre telefonla vakit geçiriyor. Okul gecelerinde saat 22.00 ile 06.00 arasında ortalama bir genç yaklaşık bir saatini telefonunda geçiriyor. Çoğu genç hafta içi gece yarısı ile sabah 04.00 arasında telefonda oluyor. Amerikan Pediatri Akademisi ve uzmanlar uzun süredir ebeveynlere çocukların telefonlarını yatak odasına götürmemeleri tavsiyesinde bulunuyor. Nagata, yeni araştırmaların bu kuralları uygulamak için ebeveynlere somut dayanak sağladığını söyledi. “Bu çalışmaların önemli yanı, belirli ebeveynlik uygulamalarının çocukların ekran deneyimlerini iyileştirebileceğini göstermesi” dedi. Nagata, ebeveynlerin ekran kullanımını her zaman sınırlayamayabileceğini ancak uyku saatlerinin “yüksek verimli bir zaman dilimi” olduğunu belirtti. “Uyku çok önemli. Çoğu genç yeterli uyku alamıyor ve uyku eksikliği zihinsel sağlık, fiziksel sağlık ve birçok şeyi etkiliyor. Savaşlarınızı seçmek zorundaysanız, yatak odasında uyku saatinde ekran kullanımını sınırlamak gerçekten önemli olabilir” ifadelerini kullandı. En iyisinin telefonları tamamen yatak odasının dışında bırakmak olduğunu söyleyen Nagata, bunun mümkün olmaması halinde telefonların gece kapatılmasını önerdi.
EKRAN YASAĞINI UYGULAMAK İÇİN AİLE İÇİ İLETİŞİM ÖNEMLİ
New Jersey’li psikolog Anna Seewald, büyük kavgalardan kaçınmak için çocuklarla uykunun beyin gelişimi, zihinsel sağlık ve genel iyilik hali için faydaları hakkında konuşmanın yardımcı olduğunu söyledi. Araştırmaya katılmayan Seewald, ebeveynlere çocuklarıyla birlikte uykunun yararları hakkında makaleler okumayı ve podcast’ler dinlemeyi önerdi.
YEMEK MASASINDA EKRAN KULLANIMI SİBER ZORBALIK VE KİLO ALIMINA YOL AÇIYOR
Araştırma ayrıca gençlerin yemek saatlerinde ekrana bakmalarının siber zorbalığa maruz kalma olasılığını artırdığını ortaya koydu. Nagata, bunun nedeninin çocukların ebeveynleriyle bağlantı kuramaması ve hayatlarında olup bitenleri paylaşamaması olabileceğini söyledi. Aynı çalışma, yemek yerken ekran izleyen çocukların daha fazla kilo aldığını da gösterdi. “Çocuklar ekran karşısında yemek yerken ne kadar dikkatleri dağılırsa, açlık olmadan aşırı yemek yemeleri o kadar olası” dedi. Seewald, yemek saatlerinde herkesin telefonlarını merkezi bir yere bırakmasını önerdi. Telefonları masadan kaldırırken bunu bir ceza olarak değil, bağlantılı hissetme yolu olarak çerçevelemenin önemli olduğunu vurguladı. Yemekleri eğlenceli hale getirmek için soru kartları, minnettarlık paylaşımı, günün iyi ve kötü yanlarını konuşma, oyun oynama veya şakalaşma gibi yöntemler önerdi. “Çocuklar telefonlarına uzanırken temel duygusal ihtiyaçlarından birini karşılamaya çalışıyor: bağlantı, aidiyet, görülme veya değer görme. Bu ihtiyaçları evde bağlantı, dans, müzik, kahkaha ve sohbetle karşılarsak çocuklar telefonlarına uzanmayacaktır” dedi.
EBEVEYNLERİN KENDİ EKRAN ALIŞKANLIKLARI ÇOCUKLARI ETKİLİYOR
Araştırma, çocukların sorunlu ekran kullanımının en önemli belirleyicilerinden birinin ebeveynlerin sorunlu ekran kullanımı olduğunu ortaya koydu. Nagata’ya göre ebeveynler daha fazla ekran kullandığında, çocuklarının bir yıl sonra daha fazla ekran kullanma, bağımlılık belirtileri gösterme ve çatışmaya yol açan sosyal medya kullanımı geliştirme olasılığı artıyor. Hem Nagata hem de Seewald, ebeveynlerin çocuklarına sağlıklı ekran kullanımı konusunda model olması gerektiğini söyledi. Nagata, kuralın her zaman uygulanmadığını itiraf etti. Geçen hafta sonu nöbetçi olduğunu ve konuştuğumuz gün akşam yemeğinde telefon görüşmeleri yaptığını anlattı. Bu durumda çocuklarına başka hasta çocuklara yardım ettiğini, sosyal medyada video izlemediğini açıkladığını belirten Nagata, “Kuralları çiğnemek zorunda kaldığınızda nedenini açıklayın” dedi. İyi davranış modeli olmanın her zaman kolay olmadığını ancak gece ve yemek saatlerinde telefonları kaldırmanın çocukların ekran deneyimini iyileştirdiğini söyledi. Ebeveynlerin de çocuklarını teknolojinin olumsuz etkilerinden koruduklarını bilerek daha iyi uyuyacağını ekledi.