Hint Okyanusu’nun güneydoğusundaki Diamantina Kırık Zonu’nda keşfedilen dev balina mezarlığı, yüzlerce fosil ve daha önce bilinmeyen bir türü barındırıyor. Ancak bu derin deniz nekropolünde her şey ölü değil; günümüzde de bölgeye düşen balina leşleri, derin deniz canlılarına ev sahipliği yapıyor. Araştırmacılar, en az 5 milyon yıldır bu alanda balina kalıntılarının biriktiğini belirtiyor.
DÜNYANIN EN BÜYÜK BALİNA MEZARLIĞI
Yaklaşık 746 mil (1.200 kilometre) uzunluğundaki bu alan, çoğunlukla gagalı balinalara ait yüzlerce fosili barındırıyor. Bilim insanları, bölgedeki fosil yoğunluğunun kilometrekare başına 760 kalıntıya ulaştığını ve toplamda 10 milyondan fazla balina kalıntısının burada bulunduğunu tahmin ediyor. En eski fosillerin 5,3 milyon yıllık olduğu belirlenirken, en yenilerinin ise hâlâ çürümekte olan modern balina leşleri olduğu görüldü.
BALİNA DÜŞÜŞLERİ VE DERİN DENİZ EKOSİSTEMİ
Bölgede tespit edilen beş modern balina düşüşünden biri, yaklaşık 3 metre uzunluğundaki bir minke balinasına aitti. Bu leşlerin üzerinde, kemik yiyen solucanlar, salyangozlar, kırılgan yıldızlar ve kemosentez yoluyla beslenen çift kabuklular gibi çok sayıda derin deniz canlısı yaşıyor. Araştırmacılar, tek bir metrekarelik alanda 2.840 organizmanın bir arada bulunduğu bir örnek kaydetti.
DENİZALTISIYLA YAPILAN TARİHİ KEŞİF
Keşif, Çin’in derin deniz aracı Fendouzhe ile gerçekleştirilen 32 dalış sırasında yapıldı. Araştırmacılar, robotik kol yardımıyla 43 fosil toplarken, emme örnekleyicisiyle de bazı leşler üzerindeki canlıları topladı. Diamantina Kırık Zonu’nun 5.000 ila 7.000 metre derinliklerine yapılan bu dalışlar, bölgenin 30-40 milyon yıl önce Avustralya ve Antarktika kıtalarının ayrılmasıyla oluştuğunu gösteriyor.
PTEROCETUS DİAMANTİNAE: YENİ BİR TÜR
Bilim insanları, bölgede daha önce bilinmeyen bir gagalı balina türüne ait kısmi bir kafatası fosili keşfetti. Pterocetus diamantinae adı verilen bu türün, gagalı balinaların evrimsel tarihine ışık tuttuğu belirtiliyor. Araştırmacılar, bu fosilin yanı sıra soyu tükenmiş Pterocetus cinsine ait kalıntılar ile günümüzde yaşayan Mesoplodon bowdoini türünün aynı bölgede bir arada bulunmasının beklenmedik bir durum olduğunu vurguluyor.
V ŞEKLİNDEKİ DERİN ÇUKUR BALİNALARI ÖLÜME SÜRÜKLÜYOR
Bölgenin V şeklindeki topografyası, gagalı balinaların göç yolu üzerinde yer alıyor. Derin dalış yapan bu balinalar, 3.000 metrenin altına indiklerinde yorgunluk veya dekompresyon hastalığı riskiyle karşılaşıyor. Ölen balinaların leşleri, bu çukur sayesinde deniz tabanına yöneliyor ve derinlerdeki mineraller sayesinde fosilleşerek korunuyor.