Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, ülkede her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının atık haline geldiğini ve bunların büyük kısmının geri kazanılamadığını söyledi. Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi ile bu kayıpların önüne geçilmesi hedefleniyor. İlk 10 günde 20 milyon ambalaj iade edildi.
İÇECEK AMBALAJI İTHALATINDA YÜZDE 40 AZALMA BEKLENİYOR
Öztürk, sistem tam kapasiteye ulaştığında içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 azalma öngördüklerini belirtti. Şu anda 482 yetkilendirilmiş içecek üreticisi sisteme dahil oldu. Kayıtlı ambalajlı içecek sayısı 3 bin 673’e ulaştı. Mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısı 2 milyonu aştı.
HER AMBALAJ İÇİN 1 LİRA TEŞVİK BEDELİ VERİLİYOR
Vatandaşlar, DOA logolu ambalajları iade makinelerine veya manuel noktalara teslim ediyor. Her ambalaj için 1 lira teşvik bedeli alınabiliyor. Entegrasyon sürecine yaklaşık 2 bin 500 depozito iade makinesiyle başlandı. Hedef ise ülke genelinde 20 bin makine kurmak. 2026 sonuna kadar en az 10 bin manuel iade noktası planlanıyor.
SİSTEMİN FİNANSMANI ÜRETİCİ FİRMALARDAN SAĞLANIYOR
Öztürk, DOA Sistemi’nin kamu bütçesinden finanse edilmediğini vurguladı. Finansman, genişletilmiş üretici sorumluluğu modeliyle toplanan depozito katılım bedellerinden karşılanıyor. Devlet burada sistemi düzenleyen ve denetleyen otorite konumunda bulunuyor.
YERLİ DEPOZİTO MAKİNESİ ÜRETİCİLERİ SAHADA AKTİF
Sistem, yeni bir teknoloji ve hizmet ekosistemi oluşturdu. Sahada aktif çalışan 6 yerli depozito iade makinesi üreticisi bulunuyor. İki yabancı üreticinin tescil süreci devam ediyor. Saha operasyonlarında 21 yetkilendirilmiş operatör görev yapıyor. Bu sayının 35’e ulaşması bekleniyor.
37 BİN TON SERA GAZININ AZALTILMASI HEDEFLENİYOR
Sistem çevresel faydalarının yanı sıra sanayinin rekabet gücünü artıracak. Avrupa Birliği düzenlemelerine uyumu kolaylaştıracak. Tam kapasitede 37 bin ton sera gazı emisyonu azaltılması hedefleniyor. Ayrıca 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanması planlanıyor. 3,6 milyon varil petrol kullanımı da önlenecek.
CARİ AÇIĞA YILLIK EN AZ 600 MİLYON DOLAR KATKI SAĞLANACAK
Geri kazanılan her 20 ambalaj yaklaşık 1 dolar ithal ham madde ihtiyacını ortadan kaldıracak. Sistemin cari açığa yıllık en az 600 milyon dolar doğrudan katkı sağlaması bekleniyor. Elde edilen yüksek kaliteli geri dönüştürülmüş malzemeler sanayinin dışa bağımlılığını azaltacak.