Pan American Havayolları’na ait bir uçağın 1952’de Porto Riko’da düşerek 52 kişinin ölümüne neden olduğu kazanın enkazı, 74 yıl sonra okyanus tabanında bulundu. Air/Sea Heritage Foundation liderliğinde, Discovery Channel’ın “Expedition Unknown” programı ve diğer ortakların katılımıyla yürütülen arama çalışmaları sonucunda, Pan Am “Clipper Endeavor” isimli uçağın enkazı Porto Riko’nun kuzey kıyısı açıklarında Atlantik Okyanusu’nun dibinde tespit edildi. Otonom bir su altı drone’u kullanılarak yapılan keşif, Douglas DC-4 tipi uçağın 11 Nisan 1952’de Porto Riko’dan havalandıktan kısa süre sonra okyanusa çakılmasıyla başlayan onlarca yıllık gizemi sona erdirdi.
ENKAZ SONAR SİSTEMİYLE İKİ BİN METRE DERİNLİKTE BULUNDU
Arama ekibi, Deep Sea Vision şirketinin de katılımıyla yüksek çözünürlüklü sonar kullanarak enkazı 2 Haziran’da okyanus yüzeyinin yaklaşık 2 bin feet altında tespit etti. Dünyanın en gelişmiş sonar sistemlerinden birine sahip bir araştırma gemisi, ekibin daraltılmış arama bölgesinden geçerken durarak 48 saat boyunca desteğe yardımcı oldu. Uçağın iki parçaya ayrıldığı belirlenirken, yapılan takip eden fotoğraf taramasıyla enkazın kimliği kesinleşti. Görüntülerde kanatlı Pan American logosu ve uçağın ismi hâlâ okunabilir durumda.
KAZADA 52 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
New York’a gitmek üzere havalanan uçak, kalkıştan hemen sonra sağ taraftaki iki motorunu kaybetti. Pilot birkaç dakika içinde sert bir suya iniş yapmak zorunda kaldı. Uçakta herkes için can salı ve kişisel yüzdürme cihazı bulunmasına rağmen, güvenlik brifingi verilmemesi, dil engeli ve koordineli bir tahliye prosedürünün olmaması nedeniyle kargaşa yaşandı. Uçak üç dakikadan kısa sürede battı. ABD Sahil Güvenliği ve Hava Kuvvetleri 12 yolcu ve 5 mürettebatı kurtarmayı başarırken, diğer 52 kişi hayatını kaybetti.
GÜVENLİK BRİFİNGLERİ BU KAZA SONRASI ZORUNLU HALE GELDİ
1952’deki kazaya ilişkin raporda, o dönemki Sivil Havacılık Kurulu, su yollarında uçan uçak yolcularının güvenliğini artırmak için sivil hava düzenlemelerinde değişiklik önerdi. Hayata geçirilen öneriler arasında yolculara can yelekleri, can salları ve acil çıkışların nerede olduğu ve nasıl kullanılacağına dair uçuş öncesi brifing verilmesi yer aldı. Pan Am Tarih Vakfı’ndan Doug Miller, “Kabin ekibinin uçuştan önce otoriter pozisyonlarını kurmaları, işlerini ve mesajlarını en kritik anda daha etkili hale getirirdi” dedi.
İKİ SAĞ KURTULAN HÂLÂ HAYATTA
Keşifle birlikte kazadan sağ kurtulan iki kişinin hâlâ yaşadığı öğrenildi. Bunlardan biri, kaza sırasında 20’li yaşlarında bir hemşire olan ve uçağın kapısını açarak yolcuların dışarı çıkmasını sağlayan 102 yaşındaki kadın. Diğeri ise su yüzeyinde yüzerken bulunan ve kurtarıcılar tarafından hayata döndürülen bir bebek. Her iki kişinin de enkazın bulunduğunu öğrendiğinde duygulandığı ve minnettar olduğu belirtildi.
ENKAZ ALANI ANITSTATÜSÜNE KAVUŞUYOR
Enkazın kurtarılması ya da rahatsız edilmesi yönünde herhangi bir plan bulunmuyor. Yetkililer, kazanın yaşandığı bölgenin bir mezar olduğunu vurguluyor. Air/Sea Heritage Foundation, Porto Riko hükümetiyle birlikte enkaz alanı için koruma önlemlerini genişletmek ve kazada kaybedilenlerin anısına bir anıt dikilmesi için çalışıyor. Kazadan doğrudan etkilenen aileler ve hayatta kalan iki kişiyle de iletişime geçildi. Discovery Channel, keşfi bu yıl içinde yayınlayacağı “Expedition Unknown” bölümünde duyuracak.