12 EYLÜL DARBE İZLERİ SİLİNECEK
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Ekim 2023’te gerçekleştirdiği toplu açılış töreninde, Diyarbakır E Tipi Cezaevi’nin müze olacağını duyurdu. Erdoğan, “Son ziyaretimde Diyarbakır Cezaevi’ni boşaltma ve kültür merkezi yapma sözü vermiştim. Sözümüzü tuttuk. Adalet Bakanlığımız cezaevini tamamen boşalttı. Kültür ve Turizm Bakanlığımız restorasyon projelerini hazırladı. İçinde müze, kütüphane, kültür ve sanat birimlerinin yer alacağı bu eserin Diyarbakır’ımıza hayırlı olmasını diliyorum.” şeklinde konuştu.
KAPISI KİLİTLENDİ VE TAŞINMA BAŞLADI
Bu açıklamanın hemen ardından, cezaevindeki 270 tutuklu ve 170 personel, diğer cezaevine nakledildi. Dönemin Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, cezaevinin kapısına kilit vurup anahtarı Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a teslim etti.
MÜZE DAVETKAR OLACAK, BETON BLOKLAR KALDIRILDI
27 Ekim’de cezaevinin çevresi, terör olaylarına karşı oluşturulan 2 metre genişlikte ve 3 metre yükseklikteki beton bloklardan temizlendi. Anı ve Etnografya Müzesi olarak hizmet verecek cezaevi, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne devredildi. Bazı yapıların yıkımına yönelik kurul kararı alınırken, bazıları güçlendirileceği bilgisi verildi.
RESTORASYON ÇALIŞMALARI HIZLANDI
Cezaevinin 5 bloktan oluşan yapısının toplam alanı 49 bin 204 metrekare, kapalı alanı ise 16 bin 462 metrekare olarak belirlendi. Sonradan eklenen askeri gazino ve lojman gibi yapılar yıkıldı. 2023 yılında lazer tarama yöntemiyle belgelenen yapının, 1980 sonrası eklenen koğuş ve hücreleri de yok edildi. Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından restorasyon işlemleri başlatıldı ve cezaevinin 1980 yılındaki görünümüne kavuşturulması amacıyla çalışmalar 2 etapta yürütülüyor.
GÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR
Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürü Cemil Koç, çalışmalarla ilgili yaptığı açıklamada, restorasyon sürecinin 2022 yılında Cumhurbaşkanı’nın talimatlarıyla başladığını belirtti. Koç, 24 Ekim 2022’de cezaevi tabelasının indirilmesinin ardından sürecin yürütüldüğünü aktardı. Yapının, “birinci derece anısal yapı” olarak kayıtlara geçtiği ifade edildi. 2023-2024 döneminde projelendirme sürecinin tamamlanacağı ve 17 Eylül 2024 itibarıyla birinci etap restorasyon çalışmalarının gerçekleştirileceği bilgisi paylaşıldı. Güçlendirme projeleri uygulamaya alındı ve kaba sıva işlemleri devam ediyor.
İlk etabın 15 Ağustos’ta tamamlanması hedefleniyor. Koç, ikinci etapta teşhir-tanzim, çevre düzenleme ve peyzaj çalışmalarının yapılacağını açıkladı. “Kültür Yolu Festivali’nin düzenleneceği Ekim 2026’ya kadar müzenin tamamlanması hedefleniyor.” diye ekledi.