DİYARBAKIR’DA MÜZE PROJESİ BAŞLADI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Ekim 2023’te Diyarbakır’da gerçekleştirdiği toplu açılış töreninde, 12 Eylül darbesi sonrası askeri cezaevi olarak kullanılan Diyarbakır E Tipi Cezaevi’nin müze olacağını duyurdu. Erdoğan, “Son ziyaretimde Diyarbakır Cezaevi’ni boşaltma ve kültür merkezi yapma sözü vermiştim. Sözümüzü tuttuk. Adalet Bakanlığımız cezaevini tamamen boşalttı. Kültür ve Turizm Bakanlığımız restorasyon projelerini hazırladı. İçinde müze, kütüphane, kültür ve sanat birimlerinin yer alacağı bu eserin Diyarbakır’ımıza hayırlı olmasını diliyorum.” ifadeleriyle süreci açıkladı.
Cumhurbaşkanının açıklamasının ardından cezaevinde bulunan 270 tutuklu ve 170 personel, başka bir cezaevine nakledildi. O dönemdeki Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, cezaevinin kapısına kilit vurup anahtarı Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a teslim etti.
MÜZE HAZIRLIKLARI DEVAM EDİYOR
27 Ekim tarihi itibarıyla, cezaevi çevresindeki güvenlik amacıyla yerleştirilen beton blokların kaldırılmasına başlandı. Anı ve Etnografya Müzesi olarak hizmet verecek olan cezaevi, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne devredildi. Cezaevinde bazı yapıların yıkılması için karar alınırken, diğerlerinin güçlendirilmesi planlandı.
RESTORASYON ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR
Yapının toplam parsel alanı 49 bin 204 metrekare, kapalı alanı ise 16 bin 462 metrekare olarak tasarlandı. 2023 yılında yapılan lazer tarama yöntemleriyle belgelenen yapının 1980 sonrası eklenen koğuş ve hücreleri yıkıldı. Restorasyon çalışmalarına Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından başlandı. Cezaevinin 1980 yılındaki orijinal haline döndürülmesi amacıyla projeler iki etap halinde ilerliyor.
GÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARINA ÖNCELİK VERİLDİ
Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürü Cemil Koç, restorasyon süreci hakkında şu bilgileri verdi: “Cezaevinin müzeye dönüştürülmesi, Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla 2022 yılında başlatıldı. 24 Ekim 2022’de cezaevi tabelasının indirilmesinin ardından restorasyon süreci, yapının tescillenmesiyle başladı. 5 bloklu cezaevi binası ve çok amaçlı salon tescillendi.”
MÜZENİN TAMAMLANMASI HEDEFLENİYOR
Koç, ilk etap çalışmalarının 15 Ağustos’ta tamamlanacağını, ikinci etap kapsamındaki çalışmaları ise sürdüreceklerini belirtti. İkinci etapta teşhir-tanzim, çevre düzenleme ve peyzaj uygulamaları yapılacak. “Kültür Yolu Festivali’nin düzenleneceği Ekim 2026’ya kadar müzenin tamamlanması hedefleniyor.” diye ekledi.