DİYARBAKIR CEZAEVİ MÜZE OLACAK
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Ekim 2023 tarihinde düzenlenen toplu açılış töreninde Diyarbakır’da önemli bir açıklama yaptı. Erdoğan, 12 Eylül darbesi sonrasında askeri cezaevi olarak kullanılan Diyarbakır E Tipi Cezaevi’nin bir müze haline getirileceğini duyurdu. “Son ziyaretimde Diyarbakır Cezaevi’ni boşaltma ve kültür merkezi yapma sözü vermiştim. Sözümüzü tuttuk. Adalet Bakanlığımız cezaevini tamamen boşalttı. Kültür ve Turizm Bakanlığımız restorasyon projelerini hazırladı. İçinde müze, kütüphane, kültür ve sanat birimlerinin yer alacağı bu eserin Diyarbakır’ımıza hayırlı olmasını diliyorum.” ifadesini kullandı.
Cumhurbaşkanı’nın açıklamasının ardından, cezaevinde bulunan 270 tutuklu ve 170 personel diğer cezaevine nakledildi. Dönemin Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, cezaevinin kapısına kilit vurup anahtarı Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a teslim etti.
MÜZEYE DEVREDİLDİ, BETON BLOKLAR KALDIRILDI
27 Ekim tarihinde, cezaevinin çevresinde terör olaylarına karşı konulan 2 metre genişliğinde ve 3 metre yüksekliğinde olan beton bloklar kaldırıldı. Anı ve Etnografya Müzesi olarak hizmet verecek olan cezaevi, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından Diyarbakır Müze Müdürlüğü’ne devredildi. Bazı yapıların yıkımı için kurul kararı alınırken, bazıları için güçlendirme kararı alındı.
5 bloktan oluşan yapının toplam parsel alanı 49 bin 204 metrekare, kapalı alanı ise 16 bin 462 metrekare olarak belirlendi. Cezaevine sonradan eklenen askeri gazino ve lojman gibi yapılar yıkıldı. 2023 yılında lazer tarama yöntemiyle belgelenen yapının, 1980 sonrası eklenen koğuş ve hücreleri de yıkıldı. Restorasyon çalışmaları Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından başlatıldı ve cezaevinin 1980 yılındaki biçimine getirilmesi amacıyla çalışmalar 2 etapta sürdürülüyor.
YAPININ GÜÇLENDİRİLMESİNE ÖNCELİK VERİLDİ
Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürü Cemil Koç, restorasyon çalışmalarıyla ilgili, “Cezaevinin müzeye dönüştürülmesi, Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla 2022 yılında başlatıldı. 24 Ekim 2022’de cezaevi tabelasının indirilmesinin ardından restorasyon süreci, yapının tescillenmesiyle başladı. 5 bloklu cezaevi binası ve çok amaçlı salon tescillendi. Kentin hafızasında önemli bir yere sahip olan yapı, ‘birinci derece anısal yapı’ olarak kayıtlara geçti.” dedi.
FESTİVALE YETİŞMESİ İÇİN PLANLAMA YÜRÜTÜLÜYOR
Koç, ilk etabın 15 Ağustos’ta tamamlanacağını belirterek, ikinci etapta teşhir-tanzim, çevre düzenleme ve peyzaj çalışmalarının yapılacağını aktararak, “İkinci etapta çok amaçlı salonun restorasyonu, cezaevi ana binasının mekanik ve elektrik tesisat imalatları tamamlanacak. Kültür Yolu Festivali’nin düzenleneceği Ekim 2026’ya kadar müzenin tamamlanması hedefleniyor.” şeklinde bilgi verdi.