Doğu Asya’nın bilinen en uzun ağacı, Tayvan’ın en uzun nehirlerinden birinin yakınındaki tenha bir vadide bulundu. Bilim insanlarının ekibi, 84,1 metre (276 feet) boyundaki dev köknar ağacına, Jin Yong’un dövüş sanatları romanlarındaki efsanevi silaha atfen “Da’an Nehri’nin Göksel Kılıcı” adını verdi. Araştırmacılar, yaklaşık bin yaşında olduğu tahmin edilen bu dev ağacın tespiti için on yıl süren bir arayış yürüttüklerini açıkladı. Adanın güney dağlarında yaşayan yerli Rukai halkı ise bilimsel adı Taiwania cryptomerioides olan bu yaprak dökmeyen türü “aya vuran ağaç” olarak adlandırıyor.
DEVLERİN PEŞİNDE ON YILLIK SERÜVEN
Yüzde 60’ı ormanlarla kaplı olan ve yaklaşık 950 milyon ağaca ev sahipliği yapan Tayvan, dramatik dağlık arazisiyle zengin bir bitki çeşitliliğine sahip. Bu devasa ağaçları bulmak hiç de kolay olmadı. Profesyonel ağaç tırmanıcıları, ekolojistler, jeologlar ve uzaktan algılama uzmanlarından oluşan bir grup, 2014 yılından bu yana adanın en uzun ağaçlarını belgelemek için çalışıyor. Ekip yıllarca havadan tarama araştırmaları yaptı, Tayvan Dev Ağaç Haritası’nı oluşturdu ve vatandaş bilim insanlarının katkılarını topladı.
LİDAR TEKNOLOJİSİ VE İNSAN GÖZÜNÜN BULUŞMASI
Araştırmacılar, dev ağaçları yerden tespit etmenin neredeyse imkansız olduğunu fark etti. Uçaklardan lazer ışınları göndererek ağaçların yüksekliğini ölçen lidar teknolojisini kullanan ekip, 3 boyutlu detaylı bir harita oluşturdu. Ancak Tayvan’ın engebeli arazisi uzaktan algılamayı yanıltabiliyordu. 2020 yılında vatandaş bilim insanlarının katılımıyla yapılan analizde, ağaçların yüzde 93’ünün algoritma tarafından yanlış ölçüldüğü ortaya çıktı.
ZİRVEYE ULAŞMANIN BEDELİ: 20 KİLOMETRELİK YÜZME VE TIRMANIŞ
2022 sonunda yayınlanan Tayvan Dev Ağaç Haritası, 65 metreyi aşan 941 ağacı tek tek işaretledi. 2023 yılının başında ekip, en uzun ağaca odaklandı. Göksel Kılıç’a ulaşmak için 20 kilometreden fazla yüzme ve kaya tırmanışı gerekti. İki gün süren zorlu bir yokuş yürüyüşünün ardından ekip, nihayet ağaca tırmandı. En doğru ölçümü yapmak için ağacın tepesinden bir şerit metre sarkıtan araştırmacılar, 84,1 metrelik rakamı gördüklerinde büyük bir rahatlama yaşadı.
DEV AĞAÇLARIN GİZLİ YAŞAMI VE İKLİM MÜCADELESİ
Tayvan Orman Araştırma Enstitüsü’nden Dr. Rebecca Chia-Chun Hsu, yıllık bol yağış ve istikrarlı iklimin Tayvan’ı dev ağaçların yüzlerce ve binlerce yıl yaşayabildiği nadir ortamlardan biri haline getirdiğini belirtti. 1912-1991 yılları arasındaki endüstriyel ağaç kesiminin bazı ormanları tüketmesine rağmen, dik arazilerin birçok eski ağacı kurtardığını söyledi. Ekip şimdi, en uzun ağaçların hangi biyoiklim ve arazileri tercih ettiğini belirlemeyi ve karbon yoğunluklarını hesaplamak için 3 boyutlu modeller oluşturmayı planlıyor. Araştırmaya göre dev ağaçlar, kuraklık ve şiddetli tayfunlar gibi aşırı hava olaylarına karşı en hassas türler arasında yer alıyor ve ekosistemlerin korunması için kritik önem taşıyor.