Küresel piyasalarda hafta başında uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükseliş ve Orta Doğu’daki artan gerilim risk iştahını baskıladı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,74 olurken 30 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5,34’ü gördü ve haftayı yüzde 5,28’den kapattı. ABD Hazinesi, 10-30 yıl vadeli tahvillerde likiditeyi desteklemek için geri alım tutarını işlem başına en az 4 milyar dolara çıkaracağını açıkladı. Bu karar, uzun vadeli faizlerde geçici gerilemeye ve dolarda değer kaybına yol açtı. Dolar endeksi haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamladı ve dolar cinsinden fiyatlanan emtialara destek verdi. Fed’in 28-29 Temmuz toplantı tutanakları, enflasyon hedefe gerilemezse birçok yetkilinin ilave sıkılaştırmayı gerekli gördüğünü ortaya koydu. Çin’de temmuz ayı sanayi üretimi ve perakende satışlar beklentilerin altında kaldı. Sabit varlık ve gayrimenkul yatırımlarındaki gerileme ise baz metallere yönelik talep endişelerini artırdı.
DOLARIN GERİLEMESİ DEĞERLİ METALLERDE ALIMLARI GÜÇLENDİRDİ
Değerli metallerde hafta başında artan tahvil faizleri satış baskısı oluşturdu. ABD Hazinesinin geri alım kararı sonrası uzun vadeli faizler ve dolar gerileyince alımlar güçlendi. Altın fiyatlarında ABD’nin borçlanma görünümüne ilişkin kaygılar ve doların değer kaybetmesi belirleyici oldu. Analistler, altındaki yükselişte doların gerilemesinin temel etken olduğunu belirtti. Goldman Sachs analistleri, makroekonomik politikalara karşı korunma amaçlı altın alım opsiyonu talebinin arttığını bildirdi. Fed’in temmuzda faizi sabit tutması ve ekonomik verilerin faiz artırımı beklentilerini zayıflatması, spekülatif ilgiyi canlandırdı. Altın destekli borsa yatırım fonlarına talep de arttı. Gümüş, yatırım metali özelliğiyle altındaki harekete eşlik etti. Dolar ve uzun vadeli faizlerdeki gerilemenin ardından gümüş, altından daha güçlü yükseldi. Değerli metallere yayılan fon talebi öne çıktı. Tamamlanan haftada platinde fiyatlar yüzde 7,5, gümüşte yüzde 6,7, altında yüzde 5,2 ve paladyumda yüzde 2,6 arttı.
ZAYIF ÇİN VERİLERİ BAZ METALLERDE KARIŞIK SEYİR OLUŞTURDU
Baz metallerde zayıflayan dolar fiyatları desteklerken Çin kaynaklı talep endişeleri karışık seyre yol açtı. Bakır fiyatları, LME depolarındaki stokların hızlı artmasıyla geriledi. Dünyanın en büyük bakır tüketicisi Çin’de zayıf ekonomik veriler talep görünümüne ilişkin endişeleri artırdı. Alüminyum piyasasında Körfez bölgesindeki üretim kayıpları arz endişesi oluşturdu. Çin’in artan ihracatı ise fiyatlamalar üzerinde dengeleyici etki yaptı. Çin’de rekor seviyeye yakın üretim ve hız kazanan yarı mamul ihracatı, Batı piyasalarındaki arz açığının bir bölümünü telafi etti. Bu durum fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı sınırladı. Citi analistleri, Çin’de nihai alüminyum talebinin yılın ilk yarısında yataya yakın seyrettiğini belirtti. Üretimdeki artış ise ihracat imkanını güçlendirdi. Tamamlanan haftada çinko yüzde 1,8, nikel yüzde 1,6 ve kurşun yüzde 0,3 artış kaydetti. Bakır yüzde 0,3 gerilerken alüminyum yatay seyretti.
HÜRMÜZ'DEKİ DÜŞÜK GEMİ TRAFİĞİ PETROL FİYATLARINI YUKARI TAŞIDI
Petrol fiyatlarında İran savaşına diplomatik çözüm sağlanamaması etkili oldu. Trump’ın İran’a destek veren ülkelere yönelik ağır ekonomik sonuçlar tehdidi de belirleyiciydi. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kalması arz endişelerini canlı tuttu. Savaş öncesinde küresel petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yaklaşık beşte biri bu güzergahtan geçiyordu. Dünya sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri de bu boğazı kullanıyordu. Sevkiyatlardaki aksamalar enerji piyasalarında arz risk primini yüksek tuttu. EIA, ticari ham petrol stoklarının 14 Ağustos’ta sona eren haftada 4,4 milyon varil artarak 428,8 milyon varile çıktığını bildirdi. Bu durum yükselişi sınırladı. ABD’de etkili olan sıcak hava klima kullanımını artırdı ve doğal gaz talebini destekledi. Doğal gaz stokları 16 milyar fit küp artarken bu artış beş yıllık ortalamanın altında kaldı. Toplam stokların beş yıllık ortalamanın 185 milyar fit küp üzerinde olması fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 5,9 artışla tamamladı. Doğal gazın British thermal unit cinsinden fiyatı da yüzde 4,5 yükseldi.
EL NİNO VE VERİM ENDİŞELERİ TARIM EMTİALARINI DESTEKLEDİ
Tarım emtialarında ABD’deki ürün koşulları, ihracat talebi ve Karadeniz’deki sevkiyat riskleri belirleyici oldu. El Nino hava olayının güçlenmesi fiyatlamalarda etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığının Dünya Tarımsal Arz ve Talep Tahminleri raporu mısır fiyatlarını destekledi. Raporda mısır verim tahmini dönüm başına 2,3 kile düşürüldü. Dönem sonu stok beklentisi de 137 milyon kile azaltıldı. Soya fasulyesinde Çin’e 2026-2027 sezonu için 136 bin tonluk satış yapıldığı açıklandı. Pirinçte güçlenen El Nino’nun Asya’da kuraklık riskini artırabileceği değerlendirmeleri öne çıktı. Şekerde Hindistan’ın 1 milyon ton ham şekeri gümrüksüz ithal edeceğini açıklaması fiyatları destekledi. El Nino’nun Hindistan ve Tayland’daki yağışları azaltabileceği tahminleri arz endişelerini artırdı. Kolombiya Ulusal Kahve Üreticileri Federasyonu, ülkenin kahve üretiminin bu yıl yüzde 8 azalabileceğini bildirdi. Üretimin 12,5 milyon çuvala gerileyebileceği belirtildi. Gana Kakao Kurulu, 2026-2027 mahsul tahminini 750 bin tondan 650 bin tona düşürdü. Chicago Ticaret Borsasında mısır yüzde 5,2, pirinç yüzde 5,1, soya fasulyesi yüzde 4 ve buğday yüzde 1,5 arttı. Intercontinental Exchange’te şeker yüzde 6, pamuk yüzde 4,1 ve kahve yüzde 3,4 yükseldi. Kakaonun ton başına fiyatı da yüzde 3,6 artış kaydetti.