Rus edebiyatının önde gelen yazarlarından Fyodor Dostoyevski’nin 19. yüzyılda yazdığı “Beyaz Geceler”, sosyal medya sayesinde yeniden ilgi odağı oldu. TikTok’taki BookTok akımı, eseri Z kuşağının gözdesi haline getirdi. Dostoyevski’nin bu eseri, Brezilya’da son bir yılda yüzde 463 oranında satış artışı gösterdi. Kitaba olan ilgi İngiltere ve İspanya’da da hızla yükseliyor.
GEN Z KENDİSİNİ YALNIZ HAYALPERESTTE BULDU
“Beyaz Geceler”, Saint Petersburg sokaklarında yalnız dolaşan bir adamın genç bir kadına aşık olmasını anlatıyor. Anlatıcı, dört gece ve bir sabah boyunca hayal dünyasında yaşıyor. Ancak, ortaya çıkan aşk hikayesi kısa ömürlü oluyor. Brezilyalı içerik üreticisi Marcelo Nogueira’ya göre, gençler bu eserde yalnızlık duygusunu hissediyor. Z kuşağı, Dostoyevski’nin “yalnız hayalperest” karakterinde kendilerinden bir şeyler buluyor.
BOOKTOK DOSTOYEVSKİ'Yİ KEŞFETTİ
TikTok’ta “Beyaz Geceler” hakkında on binlerce yorum ve video paylaşıldı. 29 yaşındaki Paloma Lima, kitabı okuyan gençlerin daha fazla bilgi edinmek için YouTube’a yöneldiğini belirtti. Lima’ya göre, eserin kısa ve yoğun olması da başarısında etkili. Anlatım tarzı, TikTok’ta popüler olan romantik hikaye kalıplarıyla örtüşüyor.
RUSYA'DA GENÇLER AYNI İLGİYİ GÖSTERMİYOR
Dostoyevski’nin yeniden popüler hale gelmesi, Rusya’da hem şaşkınlık hem de gururla karşılandı. Ancak genç Rus okurlar arasında aynı ilginin bulunmadığı ifade ediliyor. 28 yaşındaki yazar Ekaterina Kvitko, eserin yalnızlık ve aşk arayışını anlatmasının Batılı gençler arasında daha fazla karşılık bulduğunu söyledi.
“BEYAZ GECELER”DEN “SUÇ VE CEZA”YA
“Beyaz Geceler”, bazı genç okurlar için Dostoyevski’nin daha kapsamlı eserlerine geçiş kapısı oldu. Brezilyalı yayınevi Editora 34, “Suç ve Ceza”nın satışlarının yılın ilk yedi ayında yüzde 53 arttığını açıkladı. Gençlerin kısa bir eserle Dostoyevski’yi tanıdıktan sonra daha karmaşık romanlara yönelmesi, “beklenmedik” bir gelişme olarak nitelendirildi.
SOSYAL MEDYA OKUMAYI BİTİRİYOR MU, YENİDEN Mİ BAŞLATIYOR?
Kısa TikTok ve YouTube videolarının dikkat süresini kısalttığı eleştiriliyor. Ancak “Beyaz Geceler” örneği, bu platformların klasik edebiyata yeni bir okur kitlesi kazandırdığını gösteriyor. Nogueira, TikTok’ta “okur olmanın” bir estetiğe dönüştüğünü ifade etti. Gençler, dijital kitaplardan ziyade fiziksel kitaplara yöneliyor.
ELEŞTİRİ Mİ, REKLAM MI?
Rus edebiyatı araştırmacısı Cecilia Rosas, sosyal medyanın klasik eserlere olan ilgiyi artırmasını olumlu buluyor. Ancak, sosyal medya içeriklerinin edebiyat eleştirisi ile tanıtım arasındaki sınırı bulanıklaştırabileceği konusunda uyarıda bulundu. Bu durum, bazı içeriklerin gerçekte reklam niteliği taşıdığını gösteriyor. “Beyaz Geceler”in yükselişi, iki yüzyıllık bir hikayenin yeni bir kuşak tarafından yeniden keşfedilmesine olanak tanıdı.