DÜNYA’NI HIZLANMASI VE ETKİLERİ
Bilim insanları, dünyanın hızlanmasının giderek daha fazla sisteme, GPS doğruluğuna ve zamanlamaya kadar önemli etkilere yol açabileceği konusunda uyarıyor. Moskova Devlet Üniversitesi’nden Leonid Zotov, bu hızlanmanın nedeninin hâlâ tam olarak anlaşılamadığını bildirdi. Zotov, “Kimse böyle bir şeyi beklemiyordu” diyerek mevcut durumun sıra dışı olduğunu vurguladı.
BİLMENİZ GEREKENLER: DÜNYA NEDEN HIZLANIYOR?
Normalde Dünya’nın dönüşü, ayın çekim etkisiyle yavaşlamaktaydı. Ancak 2020 yılından itibaren gezegenin daha hızlı dönmeye başladığı gözlemleniyor. Bilim insanları bu süreci atom saatleri ile takip ediyor. Bu saatler, zamanı milisaniyelik hassasiyetle kaydediyor. Şu ana kadar en kısa gün 5 Temmuz 2024 olarak kayıtlara geçti. O gün, dünya standart 24 saatin 1.66 milisaniye altında döndü.
Araştırmacılar, dünyanın hızlanmasının arkasındaki sebeplere yönelik birkaç olasılığı değerlendiriyor. Bunlar arasında, dünyanın sıvı metal iç çekirdeğinin hareketi, okyanus akıntılarındaki değişimler, jet stream’ler gibi yüksek irtifa rüzgarları, El Nino gibi büyük hava olayları ve buzul erimeleri ile kütle dengesindeki kaymalar yer alıyor.
TEKNOLOJİ ALTYAPISI İÇİN BİR SINAV
Dünya zamanı şu an UTC (Eşgüdümlü Evrensel Zaman) üzerinden belirleniyor. Dünya normalde yavaşladığında artı bir saniye (leap second) ekleniyor. Ancak, dünya hızlanmaya devam ederse, ilk kez negatif bir saniye çıkarılması gerekebilir. Bu durum, teknoloji altyapısı için büyük bir sınav anlamına geliyor. GPS, banka sistemleri ve telefon ağları milisaniyelik hassasiyetle çalıştığı için, en küçük değişiklikler bile ciddi sorunlar yaratabiliyor.