Benzin fiyatlarındaki düşüş, ABD’de tüketici güvenini bu ayın başında yüzde 10 artırarak 54,4 puana çıkardı ancak Ortadoğu’daki çatışmalar bu iyileşmeyi tehdit ediyor. Michigan Üniversitesi’nin cuma günü yayımladığı ankete göre tüketici güven endeksi şubat ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Anket direktörü Joanne Hsu, son haftalarda pompa fiyatlarındaki baskının hafiflemesinin güveni artırdığını ancak fiyatların hâlâ yüksek olduğunu ve geçen yıla göre güvenin yüzde 12 daha düşük olduğunu belirtti.
ORTADOĞU GERGİNLİĞİ ENERJİ FİYATLARINI TEHDİT EDİYOR
Tüketici güveni, mayıs ayında İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarının fırlamasıyla tarihi düşük seviyeye inmişti ancak bu ay toparlanma kaydetti; yine de savaş öncesi seviyelerin altında kaldı. Tüketici güveni akaryakıt fiyatlarıyla yakından ilişkili olduğu için toparlanmanın devamı enerji piyasalarının istikrarına ve nihayetinde Ortadoğu çatışmasına kalıcı bir çözüm bulunmasına bağlı. Cuma günü ABD ile İran arasındaki saldırılar yayılırken savaşın yatışma belirtisi göstermediği belirtiliyor.
PERAKENDE SATIŞLAR VE İŞGÜCÜ PİYASASI DİRENÇLİ SEYREDİYOR
Güven endeksi geri dönse bile bunun ekonomik aktivite için çok şey ifade etmeyebileceği, çünkü son yıllarda güvenin gelecekteki harcama eğilimlerini iyi tahmin etmediği belirtiliyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre haziran ayında perakende satışlar yalnızca yüzde 0,2 büyüdü, ancak yüksek benzin fiyatları hariç tutulduğunda (enflasyona göre düzeltilmediği için) satışlar yüzde 0,7 arttı. Harcamalar büyük ölçüde işgücü piyasasının durumuna bağlı; işsizlik oranı yüzde 4,2 gibi düşük seviyede kalırken yeni işsizlik başvuruları da tarihsel olarak düşük seyrediyor. Amerikalılar işsiz kalmadıkları sürece harcama imkânına sahip olacak.
ENFLASYON BEKLENTİLERİ DÜŞTÜ ANCAK ANKET ELEŞTİRİLERE YOL AÇTI
Michigan anketine göre Amerikalıların bir yıl sonrasına yönelik enflasyon beklentisi bu ay yüzde 4,2’ye gerileyerek haziran ayındaki yüzde 4,6 seviyesinden düştü. Ancak bu oran, İran çatışması başlamadan önce şubat ayında kaydedilen yüzde 3,4’ün ve 2024 yılının tüm diğer ölçümlerinin “oldukça üzerinde” kaldı. Anketin bazı eleştirmenleri, tüketicilerin ekonomiye dair duygularının Covid-19 salgını, Büyük Durgunluk, 11 Eylül saldırıları ve 1952’den bu yana yaşanan diğer savaş dönemlerinden daha kötü olduğu bulgusuna itiraz ediyor. Ekonomi yüzeyde düşük işsizlik, istikrarlı harcamalar ve canlı bir borsa ile iyi durumda görünüyor. Hsu ise anketin geçerliliğini ve son yıllarda telefon yerine çevrimiçi yanıt toplamaya geçen metodolojisini savunarak salgının ardından insanların ekonomi de dahil olmak üzere dünyaya bakışının değişmesinin şaşırtıcı olmadığını belirtti.