DUYGUSAL HİJYEN KAVRAMI VE ÖNEMİ
Duygusal hijyen, insanların ruh sağlığını korumak için geliştirilen bir kavram olarak tanımlanıyor. Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, içsel sebepsiz sıkıntıların, duygusal gerilimlerin ve yaralanmaların önemli olduğunu vurguluyor. Tarhan, “Psikolojik bütünlüğümüzün bozulduğu zaman hissettiğimiz ağrının adı sıkıntıdır. Bu, kişinin kendini tanıması, psikolojik bütünlüğünü onarması ve iyileştirmesi için bir işarettir. Vücudun değişim ve büyüme talebidir. Bu nedenle sıkıntıdan korkmamak gerekir” diyor.
DUYGUSAL HIJYENİN TANIMI
Duygusal hijyen, fiziksel hijyen kavramından yola çıkarak oluşturulmuş bir naturdur. Tarhan, fiziksel hijyenin küçük yaralanmalarda mikroplarla mücadele için yapılması gerektiğini hatırlatıyor. Fiziksel sağlığımıza gösterdiğimiz özenin yanı sıra, psikolojik sağlığımıza da aynı şekilde özen göstermemiz gerektiğini ifade ediyor. “Fiziksel sağlığımız için gösterdiğimiz özeni duygusal sağlığımız, psikolojik sağlığımız için gösteremiyoruz. Çünkü öbürü somut ve kolay. Bu soyut ve biraz zahmetli bir iş. Kafa yormak gerekiyor” diyor.
DUYGUSAL KİRLENME VE YARALANMA
Günümüz şartlarında duygusal kirlenme ve yaralanmanın sıkça yaşandığını belirten Prof. Dr. Tarhan, “Duygusal sağlık durumu bozulduğunda fiziksel bütünlük bozulduğundaki gibi bir ağrı hissederiz. Psikolojik bütünlüğümüzün bozulduğu zaman hissettiğimiz ağrının adı sıkıntıdır. İçimizde sebepsiz bir sıkıntı olduğu zaman, duygusal olarak gerildiğimiz veya duygusal yaralanmalara maruz kaldığımız zamanları düşünmek lazım. Bu, kişinin kendini tanıması ve psikolojik bütünlüğünü onarması için bir işarettir” diyor.
MİKRO TRAVMALARIN ETKİSİ
Prof. Dr. Tarhan, mikro travmaların da gelişme fırsatları sunduğunu ifade ediyor. “Mesela bir çocuk için yok sayılma bir travmadır. Yolda giderken tanıdığın, bildiğin birinin selam vermemesi gibi. Bunlar küçük şeylerdir, ama travmatik etki yapabilir. Hayat düz bir çizgi gibi gitmiyor, inişli çıkışlı durumlar var” şeklinde belirtiyor.
PROBLEMLERİN ÇÖZÜMÜ
Problemlerin yüzde 20’sinin çözüldüğünde genellikle problemin yüzde 80’inin de çözüldüğünü dile getiren Tarhan, “Çünkü çoğu sorun benzer niteliktedir. Bu nedenle, asıl önemli olan problemleri doğru bir şekilde tespit etmektir” diyor.
İLETİŞİME ETKİLERİ VE YALNIZLIK
Duygusal hijyen eksikliğinin iletişim üzerindeki etkilerine de vurgu yapan Tarhan, insanın sosyal bir varlık olduğunu hatırlatıyor. Yalnızlığın travmatik bir etkisi olduğunu ve zihinsel geviş getirme denilen düşünce tekrarlarının sorun yaratabileceğini vurguluyor.
ÖZ SAYGININ ROLÜ
Duygusal yaralanmalarda genellikle öz saygı bozukluğunun gözlemlendiğini belirten Tarhan, “Aşırı öz saygı kendine sahte bir güven sunuyor” diyor. Öz saygının insanın psikolojik bağışıklık sistemi olduğuna da dikkat çekiyor.
KENDİSİYLE BARIŞIK OLMAK
Kişinin kendisiyle barışık olmasının önemini vurgulayan Tarhan, “Kusurlarını göremeyen kişi hayat yolculuğunda yol haritasını çizemiyor. Hayattaki amacını belirlemek önemli” diyor.
TEKNOLOJİ VE GENÇLİK
Prof. Dr. Tarhan, teknolojinin hem tehdit hem de fırsat sunduğunu söyleyerek, dijital dünya ile sağlıklı bir ilişki kurmanın gerekliliğini vurguluyor. Ayrıca, gençlerin idealsiz yetiştiğine dikkat çekiyor.
SOSYAL MEDYA KULLANIMI
16 yaşına kadar çocuklara sosyal medya kullanımında sınırlama getirilmesi gerektiğini savunan Tarhan, “Duygusal hijyen, duygusal koruyuculuk önemli” ifadelerini kullanıyor.
İDEALİ OLAN KİŞİLERİN GÜÇLÜLÜĞÜ
Sadece kendi çıkarı için yaşayan bireylerin kötü olduğunu belirten Tarhan, “İnsanı toplumuna faydalı olmaya teşvik etmek gerekiyor” diyor.
SONUÇ VE DERSLER
Prof. Dr. Tarhan, Anadolu irfanının pozitif psikoloji olarak ele alınması gerektiğini ve psikolojik sağlamlık, duygusal hijyen konularında eğitim verilmesi gerektiğini vurguluyor.