DİJİTAL GELİRLERİ İZLEME ARTTI
Dijitalleşme süreciyle birlikte gelirlerin takip edilebilirliği artıyor, e-ticaret alanındaki kayıtdışılığa yönelik denetimlerin de sıkılaştığı görülüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yürütülen analizler, sektördeki önemli uyumsuzlukları açığa çıkarıyor. Alışverişlerin büyük ölçüde dijital yollarla yapılma eğilimi, kayıtdışılık analizlerine hız kazandırıyor.
UYUMSUZLUKLAR ANALİZLE ORTAYA ÇIKTI
GİB, e-ticaret platformlarından elde edilen gelirleri detaylı incelemeye aldı. Gelir elde eden kişilerin mükellefiyet durumları ve bu gelirlerin vergi beyanlarına yansıtılıp yansıtılmadığını tespit etme amacıyla yapılan analize dayanarak ciddi uyumsuzluklar belirlendi. 2021-2022 yıllarına yönelik analizlerde, 13 bin 494 mükellefin 18 milyar lira, 2023-2024 yıllarında ise 3 bin 610 mükellefin 26,5 milyar lira hasılatı kayıtdışı bırakıldığı görüldü. Böylelikle toplamda 44,5 milyar lira kayıtdışı hasılat tespit edildi.
Yapılan analizlerde, mükellefiyetsiz ticari faaliyet gösterenler de tespit edildi. Öne çıkan verilere göre, bir gerçek kişi 2021 yılında e-ticaret platformlarından 895 bin 562 işlem yaparak 135 milyon lira hasılat elde etmiş. Ancak bu kişinin e-ticaret gelirleri ile vergi beyanları arasında 122 milyon lira fark olduğu ve hiç vergi vermediği görülüyor.
İZAHA DAVET SÜRECİ BAŞLADI
Vergi daireleri, bu mükellefleri izaha davet etmeye başladı. Riskli olarak belirlenen mükelleflerden 3 bin 147’si ilk aşamada uyum sağladı ve 2 milyar lira gelir beyan etti. Mükellef olmayan 190 kişi için yapılan izaha davet çalışmaları sonucunda ise 276 beyanname alındı ve 83 milyon lira matrah beyan edildi. İzahta düzeltme yapan mükelleflere daha az ceza uygulanıyor. Fakat çağrıya yanıt vermeyen veya gelirlerini gizleyenler için vergi incelemesi ve cezai işlemler başlatılacak.
VERGİ KAYBIYLA MÜCADELE VURGUSU
E-ticaret sektöründe yapılan ödemelere 1 Ocak itibarıyla yüzde 1 stopaj uygulaması getirilmişti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dijitalleşmeyle birlikte vergi kaybının izinin çok daha kolay sürdürüldüğüne dikkat çekerek, “Kayıtdışılıkla mücadelede kararlıyız. E-ticaret platformları üzerinden gelir elde eden herkes vergisini ödemek zorunda. Vergi cezası ile karşılaşmak istemeyen tüm mükellefleri gönüllü uyumla beyanlarını güncellemeye davet ediyoruz. Dijitalleşen dünyada vergi kaybına izin vermeyeceğiz.” açıklamasında bulundu. Şimşek ayrıca, dijital ayak izleri sayesinde geçmiş yıllara ait vergilendirilmeyen e-ticaret gelirlerinin tespit edildiğini belirtti.