Erdoğan, Mısır hava sahasında seyrettiği sırada Cumhurbaşkanı Sisi’yi doğrudan arayarak, Netanyahu’nun zirveye katılması durumunda Türkiye’nin zirvede yer almayacağını ifade etti. İddialara göre, Netanyahu’ya yapılan davet Erdoğan’ın “Bu davet geçerli olursa uçağımı Şarm el-Şeyh’e indirmem” demesi üzerine iptal edildi. Netanyahu’nun Şarm el-Şeyh’teki zirveye katılımı, Trump’ın Pazartesi sabahı İsrail’den Sisi’ye yaptığı telefon görüşmesiyle kesinleşmiş görünüyordu. Ancak Erdoğan’ın Mısır üzerinde uçağından Sisi’ye itirazlarını dile getirmesi, Netanyahu’nun planlarında değişiklik yaratıp yaratmadığı belirsizliğini koruyor.
AÇIKLAMADA YER ALAN İFADELER
İsrail başbakanlık ofisinden yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı: “Başbakan Netanyahu, ABD Başkanı Trump tarafından bugün Mısır’da yapılacak bir konferansa katılmak üzere davet edildi. Başbakan, Başkan Trump’a daveti için teşekkür etti ancak etkinliğin tatilin başlangıcına bu kadar yakın olması nedeniyle katılamayacağını belirtti.” Netanyahu’nun koalisyon hükümetindeki aşırı sağ kanat ise, konferansa katılması halinde istifa etme tehdidinde bulunmuştu.
DİPLOMATİK DEĞERLENDİRME
Guardian’ın diplomasi editörü Patrick Wintour, “Erdoğan’ın Netanyahu ile pazarlık yaparken veya İsrailli liderle el sıkışırken çekilecek görüntüleri, Türkiye lideri açısından iç politikada felaket olurdu. Ayrıca bu durum, Ankara’nın Gazze’de güvenliği üstlenmesi planlanan uluslararası istikrar gücündeki rolü hakkında da soru işaretleri yaratırdı. Erdoğan, İsrail’in Gazze’deki eylemlerini defalarca soykırım olarak nitelendirmişti” şeklinde yorum yaptı.
ULUSLARARASI TARTIŞMALAR
Uluslararası Ceza Mahkemesi, Netanyahu hakkında Gazze’deki savaş suçları iddialarıyla ilgili tutuklama emri çıkarmış durumda. Mısır mahkemeye taraf olmasa da, Netanyahu’nun zirvede bulunması, İsrail ile ilişkilerini normalleştirmemiş Arap ülkeleri arasında tartışma konusu olacaktı. Aceleyle düzenlenen zirveye 20’den fazla dünya liderinin katılması bekleniyor. Netanyahu’nun varlığına dair yaşanan kriz, Trump’ın isteği doğrultusunda bazı Müslüman ülkelerin İsrail ile ilişkileri normalleştirmesinin zor olduğunu gözler önüne seriyor.