Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Mayıs 2025 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesi yaptı. Bu görüşme, Ukrayna-Rusya savaşı, Gaza’daki insani kriz, Suriye’deki gelişmeler ve Türkiye-ABD arasındaki savunma işbirliği gibi önemli konuları içeriyor. Trump, görüşmeyi “çok iyi ve verimli” bir şekilde değerlendirdi ve Erdoğan’ı Washington’a davet ettiğini, ayrıca kendisinin de Türkiye’ye davet edildiğini dile getirdi. Görüşme, dünya genelinde geniş yankı buldu.
GÖRÜŞMEYE DAİR DETAYLAR
Görüşmede Erdoğan, Trump’a Türkiye’nin Gaza’da acil bir ateşkes ve kalıcı barış için her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu aktardı. Suriye meselesinde ise Erdoğan, ABD’nin yaptırımları hafifletme çabalarının ülkenin istikrarına katkıda bulunacağını ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştıracağını belirtti. Trump, Ukrayna-Rusya savaşını sona erdirmek için Erdoğan ile işbirliği yapma niyetinde olduğunu ifade ederek, “Rusya-Ukrayna arasındaki saçma ama ölümcül savaşı bitirmek için Erdoğan ile çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.
İKİLİ İLİŞKİLERİN GÜNDEMİ
Görüşmede, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılması, F-16 tedarik süreci ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konuları da ele alındı. Erdoğan, bu adımların iki NATO müttefiki arasındaki savunma işbirliğini güçlendireceğini vurguladı. Trump’ın, 2019 yılında Türkiye’nin S-400 alımı sebebiyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldırmayı değerlendirdiği, dünya basınında öne çıkan bir başka konu oldu.
DÜNYA MEDYASINDAN YANSIMALAR
Görüşme uluslararası medyada çeşitli açılardan analiz edildi:
Times of Israel, görüşmeyi Türkiye’nin Suriye politikası ve İsrail’in bölgesel endişeleri bağlamında ele alarak, “Trump-Erdoğan yakınlaşması, Gazze savaşı ve Suriye’de Ahmed el-Şara rejiminin yükselişi nedeniyle İsrail için hassas bir konu” yorumunu yaptı. Erdoğan’ın Gaza ateşkesi ve Suriye yaptırımları konusundaki mesajlarına dikkat çekti.
Al Jazeera ise Trump’ın Ukrayna savaşını bitirmek için Türkiye ile işbirliği yapma arzusunu vurgulayarak, “Ankara, bölgesel sorunlarda kilit bir ortak olarak görülüyor” dedi.
Fox News, iki liderin Gaza, Ukrayna ve Suriye konularında ortak çalışma konusunda anlaştığını ifade etti. Haberde, Trump’ın Erdoğan’ı Beyaz Saray’a davet ettiğine ve Ukrayna savaşını sona erdirmek için potansiyel işbirliği vurgusuna yer verildi.
Moscow Times, Türkiye’nin savaş süresince Rusya ve Ukrayna’ya karşı denge politikası izlediğini hatırlatarak, “Trump, savaşı bitirmek için Erdoğan’ın yardımına güveniyor” başlığını kullandı ve Trump’ın savaşın sona erdirilmesine dair taahhüdüne vurgu yaptı.
Trump, 20 Ocak 2025 tarihinde yeniden ABD Başkanı olduğu günden sonra Erdoğan ile ilk telefon görüşmesini 16 Mart tarihinde gerçekleştirmişti. O görüşmede de F-16 ve F-35 programları, CAATSA yaptırımları ve Suriye gibi konular masaya yatırılmıştı. 5 Mayıs’taki bu görüşme, iki lider arasındaki ikinci iletişim oldu ve Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir ivme yaratma çabalarını gözler önüne serdi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Washington ziyaretleri de bu diyaloğu destekliyor.
Türkiye, S-400 alımı nedeniyle 2019’da F-35 programından çıkarılmış ve 2020’de CAATSA yaptırımlarına maruz kalmıştı. Ankara, bu yaptırımların kaldırılmasını ve F-35 programına geri dönmeyi ya da yatırımlarının iadesini talep ediyor. Ayrıca, 40 adet Block-70 F-16 alımı ve mevcut F-16’ların modernizasyonu için ABD ile müzakereler devam ediyor.