GÖRÜŞME VE KRİTİK KONULAR
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Mayıs 2025’te ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi yaptı. Bu görüşme, Ukrayna-Rusya savaşı, Gaza’daki insani kriz, Suriye’deki gelişmeler ve Türkiye-ABD savunma işbirliği gibi önemli konuları kapsadı. Trump, görüşmeyi “çok iyi ve verimli” olarak tanımlayarak Erdoğan’a Washington’a davet edildiğini ve kendisinin de Türkiye’ye davet edildiğini belirtti. Görüşme, dünya genelinde geniş çapta yankı buldu.
ERDOĞAN’IN İFADELERİ VE İŞBİRLİĞİ
Görüşmede Erdoğan, Trump’a Türkiye’nin Gaza’da kalıcı barış için acil ateşkes sağlama konusundaki isteğini iletti. Suriye ile ilgili olarak Erdoğan, ABD’nin yaptırımları hafifletme çabalarının ülkenin istikrarına önemli katkı sağlayacağını ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştıracağını vurguladı. Trump, Ukrayna-Rusya çatışmasını sona erdirmek için Erdoğan ile işbirliği yapmayı umduğunu ifade ederek, “Rusya-Ukrayna arasındaki saçma ama ölümcül savaşı bitirmek için Erdoğan ile çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.
İKİLİ İLİŞKİLER VE TAAHHÜTLER
İkili ilişkilerde F-35 programına dönüş, F-16 tedarik süreci ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması gibi konular da ele alındı. Erdoğan, bu adımların iki NATO müttefiki arasındaki savunma işbirliğini güçlendireceğini ifade etti. Trump’ın, 2019’da Türkiye’nin S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldırmayı düşündüğü, dünya basınında dikkat çeken bir diğer konu oldu.
ULUSLARARASI MEDYANIN YORUMLARI
Görüşme, uluslararası medya tarafından farklı şekillerde değerlendirildi. Times of Israel, görüşmeyi Türkiye’nin Suriye politikası ve İsrail’in bölgesel endişeleri çerçevesinde ele aldı. Al Jazeera, Trump’ın Türkiye ile işbirliğine yönelik isteklerini öne çıkararak “Ankara, bölgesel sorunlarda kilit bir ortak olarak görülüyor” dedi. Fox News, iki liderin Gaza, Ukrayna ve Suriye’de ortak çalışma konusunda anlaştığını yazdı. Moscow Times, Türkiye’nin savaş boyunca sürdürdüğü denge politikasını hatırlatarak, “Trump, savaşı bitirmek için Erdoğan’ın yardımına güveniyor” ifadesini kullandı.
GEÇMİŞ GÖRÜŞMELER VE GELİŞMELER
Trump’ın 20 Ocak 2025’te yeniden ABD Başkanı olması sonrası Erdoğan ile ilk telefon görüşmesi 16 Mart’ta gerçekleşmişti. O görüşmede F-16 ve F-35 programları, CAATSA yaptırımları ve Suriye konularında istişarelerde bulunulmuştu. 5 Mayıs’taki görüşme, iki lider arasındaki ikinci temas olup Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir ivme kazandırma çabalarını göstermektedir. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Washington’daki ziyaretleri de bu diyaloğu destekliyor.
Türkiye, S-400 alımı nedeni ile 2019 yılında F-35 programından çıkarılmış ve CAATSA yaptırımları ile karşı karşıya kalmıştı. Ankara, bu yaptırımların kaldırılmasını ve F-35 programına dönüş ya da yatırımlarının geri iadesini talep ediyor. Ayrıca, 40 adet Block-70 F-16 alımı ve mevcut F-16’ların modernizasyonu için ABD ile müzakerelere devam ediliyor.