Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Mayıs 2025’te ABD Başkanı Donald Trump ile önemli bir telefon görüşmesi yaptı. Görüşmede, Ukrayna-Rusya savaşı, Gazze’deki insani kriz, Suriye’deki gelişmeler ve Türkiye-ABD arasındaki savunma işbirliği gibi kritik konular ele alındı. Trump, bu görüşmeyi “çok iyi ve verimli” olarak tanımlayarak Erdoğan’ı Washington’a davet ettiğini ve Erdoğan’ın da kendisini Türkiye’ye davet ettiğini duyurdu. Bu görüşme dünya medya tarafından geniş bir yankı buldu.
Görüşmenin Detayları
Görüşmeye göre, Erdoğan, Trump’a Türkiye’nin Gazze’de acil bir ateşkes ve kalıcı barış için her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu belirtti. Suriye ile ilgili olarak Erdoğan, ABD’nin yaptırımları hafifletme çabalarının ülkenin istikrarına katkı sağlayabileceği ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştıracağını vurguladı. Trump ise, Ukrayna-Rusya savaşını sonlandırmak amacıyla Erdoğan ile işbirliği yapmayı istediklerini ifade ederek, “Rusya-Ukrayna arasındaki saçma ama ölümcül savaşı bitirmek için Erdoğan ile çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.
İkili ilişkilerde Türkiye’nin F-35 programına geri dönüşü, F-16 tedarik süreci ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konuları da gündeme geldi. Erdoğan, bu adımların iki NATO müttefiki arasındaki savunma işbirliğini güçlendireceğini belirtti. Trump’ın, 2019’da Türkiye’nin S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldırmayı değerlendirdiği dünya basınında öne çıkan bir diğer konu oldu.
Dünya Medyasının Yorumları
Görüşme, uluslararası medya tarafından farklı açılardan yorumlandı. Times of Israel, görüşmeyi Türkiye’nin Suriye politikası ve İsrail’in bölgesel endişeleri çerçevesinde ele aldı. Haberde, “Trump-Erdoğan yakınlaşması, Gazze savaşı ve Suriye’de Ahmed el-Şara rejiminin yükselişi nedeniyle İsrail için hassas bir konu” ifadesine yer verildi.
Al Jazeera, Trump’ın Ukrayna savaşını sona erdirmek için Türkiye ile işbirliği istemesini vurgulayarak, “Ankara, bölgesel sorunlarda kilit bir ortak olarak görülüyor” yorumunu yaptı. Fox News, iki liderin Gazze, Ukrayna ve Suriye’de ortak bir çalışma konusunda anlaştığını aktardı ve Trump’ın Erdoğan’ı Beyaz Saray’a davet ettiğinin altını çizdi.
Moscow Times ise, Türkiye’nin savaş boyunca Rusya ve Ukrayna’ya karşı denge politikası izlediğini belirterek, “Trump, savaşı bitirmek için Erdoğan’ın yardımına güveniyor” başlığını kullandı. Trump’ın savaşın sona erdirilmesi için olan taahhüdü dikkat çekti.
Trump’ın 20 Ocak 2025’te ikinci kez ABD Başkanı olması sonrası Erdoğan ile yaptığı ilk telefon görüşmesi 16 Mart’ta gerçekleşmişti. O görüşmede de F-16 ve F-35 programları, CAATSA yaptırımları ve Suriye konuları ele alınmıştı. 5 Mayıs’taki görüşme, iki lider arasındaki ikinci temas olarak Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir ivme kazanma çabalarını yansıtıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Washington ziyaretleri de bu diyaloğu destekliyor.
Türkiye, S-400 alımı nedeniyle 2019’da F-35 programından çıkarılmış ve 2020’de CAATSA yaptırımlarına maruz kalmıştı. Ankara, bu yaptırımların kaldırılmasını ve F-35 programına geri dönmeyi veya yatırımlarının iadesini talep ediyor. Ayrıca, 40 adet Block-70 F-16 alımı ve mevcut F-16’ların modernizasyonu için ABD ile müzakereler devam ediyor.