Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Mayıs 2025 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi yaptı. Bu görüşme, Ukrayna-Rusya savaşı, Gaza’daki insani kriz, Suriye’deki gelişmeler ve Türkiye-ABD arasındaki savunma işbirliği gibi önemli konuları içeren bir yapıda gerçekleşti. Trump, görüşmeyi “çok iyi ve verimli” olarak değerlendirerek, Erdoğan’ı Washington’a davet ettiğini ve Türk liderin de kendisini Türkiye’ye davet ettiğini duyurdu. Görüşme, uluslararası medyada büyük ilgi gördü.
GÖRÜŞMENİN DETAYLARI
Görüşmede, Erdoğan’ın Trump’a, Türkiye’nin Gaza’da acil bir ateşkes ve kalıcı barış sağlamak için her türlü desteği vermeye hazır olduğunu ilettiği ifade edildi. Suriye ile ilgili olarak Erdoğan, ABD’nin yaptırımları azaltma çabalarının ülkenin istikrarına olumlu katkıda bulunacağını ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştıracağını belirtti. Trump ise, Ukrayna-Rusya savaşını sona erdirmek için Erdoğan ile işbirliği yapmak istediğini ve “Rusya-Ukrayna arasındaki saçma ama ölümcül savaşı bitirmek için Erdoğan ile çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.
İki ülke ilişkileri açısından, Türkiye’nin F-35 programına tekrar katılması, F-16 tedarik süreci ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konuları da gündeme geldi. Erdoğan, bu adımların iki NATO müttefiki arasındaki savunma işbirliğini güçlendireceğini ifade etti. Trump’ın, 2019’da Türkiye’nin S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldırma konusunu değerlendirdiği, dünya basınında öne çıkan bir diğer nokta oldu.
DÜNYA MEDYASININ YORUMLARI
Görüşme, uluslararası medya tarafından farklı perspektiflerle ele alındı. Times of Israel, görüşmeyi Türkiye’nin Suriye politikası ve İsrail’in bölgesel endişeleri çerçevesinde değerlendirerek, “Trump-Erdoğan yakınlaşması, Gazze savaşı ve Suriye’de Ahmed el-Şara rejiminin yükselişi nedeniyle İsrail için hassas bir konu” yorumunu yaptı. Erdoğan’ın Gaza ateşkesi ve Suriye yaptırımları ile ilgili mesajlarının altı çizildi.
Al Jazeera, Trump’ın Ukrayna savaşını bitirmek için Türkiye ile işbirliği yapma isteğini öne çıkararak, “Ankara, bölgesel sorunlarda kilit bir ortak olarak görülüyor” ifadesini kullandı.
Fox News, iki liderin Gaza, Ukrayna ve Suriye’de ortak çalışma üzerinde mutabık kaldığını belirtti ve Trump’ın Erdoğan’ı Beyaz Saray’a davet ettiğini, bu çerçevede Ukrayna savaşını bitirmek için potansiyel işbirliğine odaklandığını aktardı.
Moscow Times ise, Türkiye’nin savaş süresince Rusya ve Ukrayna’ya karşı izlediği denge politikasına dikkat çekerek, “Trump, savaşı bitirmek için Erdoğan’ın yardımına güveniyor” başlığını kullandı ve Trump’ın savaşın sona ermesi konusundaki taahhüdüne vurgu yaptı.
Trump’ın 20 Ocak 2025 tarihinde ikinci kez ABD Başkanı olarak göreve başlamasından sonra Erdoğan ile gerçekleştirdiği ilk telefon görüşmesi 16 Mart’ta olmuştu. O görüşmede F-16 ve F-35 programları, CAATSA yaptırımları ve Suriye konuları da ele alınmıştı. 5 Mayıs’taki görüşme, iki lider arasındaki ikinci iletişim oldu ve Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir ivme kazandırma çabalarını göstermektedir. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Washington ziyaretleri de bu diyaloğu destekleyici bir nitelik taşıyor.
Türkiye, 2019 yılında S-400 alımı nedeniyle F-35 programından çıkarılmış ve 2020 yılında CAATSA yaptırımlarına tabi tutulmuştu. Ankara, bu yaptırımların Kaldırılmasını ve F-35 programına dönmeyi ya da yatırımlarının iadesini talep ediyor. Ayrıca, 40 adet Block-70 F-16 alımı ve mevcut F-16’ların modernizasyonuyla ilgili müzakereler de sürüyor.