ALTIN FİYATLARINDAKİ YÜKSELİŞ
Altın fiyatlarının hızlı bir artış göstermesiyle birlikte Türkiye’de altına olan talep yükseliyor. Türk halkı için önemli bir yatırım aracı olan altında, tasarruf sahipleri yastık altını tercih ediyor. Ancak, bu atıl durumdaki altınların ekonomiye pek bir katkısı olmuyor. Ekonomi yönetimi, yastık altındaki altınları ekonomiye kazandırmak için çeşitli enstrümanlar, özellikle altın sertifikası uygulaması gibi yöntemler devreye alsa da, vatandaşlar “belki ileride bir ev alırım, araç alırım” düşüncesiyle altınlarını kendi olanaklarıyla saklamayı sürdürüyor.
YASTIKALTINDAN ALTIN PEŞİNATLI KREDİ MODELİ
Son dönemde yükselen kredi faizleri, kredili konut satışlarını azaltmış ve konuta olan talebi düşürmüştü. Hem yastık altındaki altınların ekonomiye kazandırılması hem de konut talebinin artırılması amacıyla iş dünyasından yeni bir öneri geldi. İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, konut piyasasında yaşanan durgunluğa dikkat çekerek, “Vatandaş aldığı konutun %25-30’unu yastık altındaki altınla ödesin, Merkez Bankası bu altını alsın, rezervlerini artırmış olur. Sonrasında da 10-15 yıllık konut kredisini sübvansiyonlu versin” dedi.
ALTIN KONUT MODELİ UYGULANABİLİR Mİ?
Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, “Gayrimenkul tarafında aslında ilk defa konut sahibi olacaklara geliştirilecek finansman modellerine ihtiyaç duyduğumuz bir dönemdeyiz. Kredi kampanyaları yapılmış olsa da mevcut faiz oranları oldukça yüksek. Bu faiz oranları, insanların ev sahibi olma talebini önemli derecede baskılıyor. Özellikle döviz veya altın bazlı finansman modellerinde yapılacak faiz indirimleri, konuttaki bekleyen talebi canlandırabilir” şeklinde bilgi verdi. Ayrıca, bankalarda altının bozdurulması ile şekillenen bir yapı oluşturulmasının ekonomiye katkı sağlayabileceğini ifade etti.
MERKEZ BANKASI REZERVLERİ ÜZERİNDEKİ OLUMSUZ ETKİLER
Böyle bir modelin düşüncesi, evde bekleyen yastık altı altının, Merkez Bankası veya kamu bankalarına verilerek düşük faizli kredi alınmasına dayanıyor. Buradaki faiz oranları belirleyici unsurlar arasında yer alıyor. Merkez Bankası’nın mevcut rezervlerine olumlu katkıda bulunması da bu noktada mümkün görünüyor.
ALTIN KONUT MODELİNİN PİYASSA ETKİSİ
Küresel piyasalarda artan jeopolitik riskler nedeniyle altının değer kazanması, konut almak isteyenler için bekleyen finansman problemini çözebilir. Bu durum, konut almak isteyen tüketicilere ve inşaat projeleri üretip satmakta zorlanan müteahhitlere yardımcı olabilir. Ek düzenlemelere ihtiyaç duyulabileceği de belirtiliyor; örneğin, birden fazla kişi konut kredisine ortak olabilir veya tapularda hissedar olma seçenekleri sunulabilir.
EYLÜL’DE KONUT SATIŞINDA ARTILAR
Eylül ayında konut satışlarının bir önceki aylara göre artış gösterdiği bildirildi. Toplamda, eylül ayında tüm gayrimenkul türlerinde 285 bin tapu işlemi gerçekleşti. Gayrimenkul alımına karşı önemli bir iştah var ve Merkez Bankası’nın yapacağı olası faiz indirimleri de bu durumu olumlu etkileyebilir.
ÖZEL BANKALARDAKİ FAİZ ORANLARI
Özel bankalarda mevcut aylık faiz oranı %2.89 civarındayken, 1 milyon TL kredi alındığında 120 ay vade ile yaklaşık 29 bin 878 TL taksit ödemesi gerekiyor. Geri ödeme miktarı ise 3 milyon 585 bin TL seviyesine ulaşabiliyor. Yıllık maliyet oranı ise %41.8 civarındadır. Eğer faiz indirimleri %2 seviyelerine çekilirse, bu durumda daha cazip bir durum ortaya çıkabilecektir.
FAİZLERİN DÜŞMESİNE BAĞLI ÖDEME DEĞİŞİMLERİ
Yeni model aşamalı bir yapı da alabilir. Altın oranı arttıkça, faiz oranı düşürülebilir. Örneğin, %1.9 faiz oranı üzerinden hesaplama yapıldığında, 1 milyon TL kredi alındığında aylık taksit tutarı 21 bin 217 TL olur. Bu, mevcut faiz oranlarına göre daha uygun bir ödeme sayılabilir. Yaklaşık %1 oranında bir faiz indirimi, aylık ödemeleri 8 bin 660 TL seviyesinde düşürebilir.