Evrenin İlk İki Milyar Yılına Dair Yeni Simülasyon Geliştirildi

NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu gibi güçlü gözlemevleri, evren henüz gençken oluşan galaksilere dair ipuçları sunuyor. Ancak yeni süper bilgisayar simülasyonları, kozmosa dair gizemli erken tarihindeki boşlukları doldurmaya yardımcı oluyor. Uluslararası bir araştırmacı ekibi, Kraliyet Astronomik Derneği’nin Aylık Bildirileri dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, erken evrene dair en detaylı modellerden birini geliştirdi.

LUMİNA SIMÜLASYONU

Yeni simülasyon olan Lumina, ilk yıldızların ve kara deliklerin reiyonizasyonu nasıl sağladığını yeniden yaratıyor. Bu süreç, evrenin dönüşümünde önemli ama gizemli bir aşama olarak öne çıkıyor. Büyük patlamanın ardından, bu erken ışık kaynaklarından gelen ultraviyole radyasyon, uzaydaki en yaygın element olan hidrojen atomlarından elektronları kopararak ışığın daha uzak mesafelere ulaşmasını sağladı ve galaksilerin oluşumunu değiştirdi.

KOZMOGRAFİK HACİM

Erken evren, astronomların kozmosa dair nasıl bir evrim yaşandığını anlamaya çalıştığı heyecan verici bir yeni sınır haline geldi. Işık uzayda yol alırken zaman aldığından, güçlü teleskoplar uzak galaksileri milyarlarca yıl önceki halleriyle yakalıyor. Ancak bu kadar uzun bir kozmik tarihi incelemek, benzer genişlikte simülasyonlar gerektiriyor. Lumina’nın en dikkat çekici özelliklerinden biri, önceki simülasyonlardan 100 kat daha fazla alan kaplaması.

GALAKSİLERİN KÜMELENMESİ

Baş yazar Oliver Zier, Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi’nde doktora sonrası araştırmacı olarak, simülasyonun hem uzayın büyüklüğünü hem de galaksilerin ayrıntılarını yakalayabilme yeteneğine vurgu yaptı. Ayrıca, simülasyon evrenin nasıl evrimleştiğine dair fikirleri test etmek için de kullanılabiliyor. Bilim insanları, Lumina’da modellenmiş erken evren senaryosunu James Webb Teleskobu gibi teleskoplardan gelen gözlemlerle karşılaştırarak teorilerine daha fazla güven kazanabilirler.

MODELİN ÖNEMİ

Lumina, yalnızca 1.5 milyar ışık yılı genişliğinde bir alanı kapsıyor ve bu, Samanyolu’nun yaklaşık 100,000 ışık yılı genişliğiyle karşılaştırıldığında oldukça büyük bir ölçek sunuyor. Bu dev modelin tamamlanması neredeyse üç yıl sürdü ve bu süre zarfında Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı’ndaki Frontier süper bilgisayarında 15,000’den fazla grafik işleme birimi kullanıldı.

YENİ FIRSATLAR

İlk kez, Lumina araştırmacılara hidrojen ve helyumun erken kozmosa olan etkilerini tek bir simülasyon içinde inceleme fırsatı sunuyor. Texas Üniversitesi’nden astronomi yardımcı doçenti Julian Muñoz, Lumina’nın teknik olarak etkileyici bir başarı olduğunu belirtti. Erken galaksilerin nasıl oluştuğunu ve erken evreni iyonize ettiğini incelemek, genellikle küçük alanları sınırlı bir süre boyunca takip etme gerektiriyor.

KOZMİK PATERNLER

Erken evrenin değişimi, bazı bölgelerin diğerlerinden daha hızlı evrimleşmesiyle gerçekleşti. Lumina’nın geniş ölçeği, araştırmacılara farklı bölgelerin zaman içinde nasıl değiştiğini görme imkanı tanıyor. Ayrıca, bu simülasyon, sıradan madde ve karanlık maddenin uzayda nasıl farklı hareket ettiğini incelemek için de kullanılabilir.

GELECEK ARAŞTIRMALAR

Lumina’nın, daha küçük modellerin gözden kaçırabileceği nadir galaksileri inceleme olanağı sunduğunu belirten Sussex Üniversitesi’nden astrofizikçi Ilian Iliev, Lumina ve yeni teleskop gözlemlerinin birlikte çalışarak evrene dair daha kapsamlı ve doğru bir resim oluşturmasını dört gözle bekliyor.

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Aleksandr Darçiyev 66 Yaşında Hayatını Kaybetti

Rusya'nın ABD Büyükelçisi Aleksandr Darçiyev, 66 yaşında hayatını kaybetti. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Darçiyev'in 11 Kasım Çarşamba günü ani şekilde yaşamını yitirdiğini açıkladı.

Meteoroloji’den 11 İle Sarı Kodlu Uyarı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), 12 Kasım Perşembe günü İstanbul'un da aralarında bulunduğu 11 il için sarı kodlu hava uyarısı yaptı. Beklenen olumsuz hava koşulları nedeniyle İstanbul, Balıkesir, Bursa, Edirne, Kırklareli, Sakarya, Yalova, Bilecik, Tekirdağ, Kocaeli ve Çanakkale illeri uyarı verildi.

Aliağa’daki Patlamada 11 Şüpheli Adliyeye Sevk Edildi

İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen patlama, 18 işçinin hayatını kaybetmesine neden oldu ve olayla ilgili soruşturmada yeni gelişmeler yaşandı. Patlamanın ardından gözaltına alınan 11 şüpheli, Aliağa İlçe Jandarma Komutanlığı'ndaki işlemlerinin ardından Aliağa Adliyesi'ne sevk edildi.

Lukaku, Türkiye-Belçika Maçında Oynayamayacak

Belçika Futbol Federasyonu, kalçasında hafif bir sorun yaşayan Romelu Lukaku'nun Türkiye-Belçika maçında forma giymeyeceğini açıkladı. Fenerbahçe forması giyen Lukaku, UEFA Uluslar Ligi'nde yarın oynanacak karşılaşmada yer almayacak.

Güllü’nün Oğlundan İki Kişiye Suç Duyurusu

Şarkıcı Güllü'nün ölümüne dair oğlu Tuğberk Yağız Gülter'in avukatları, ev içi güvenlik kameralarındaki sesleri iki ayrı uzman görüşü ile analiz etti. Hazırlanan raporda, Güllü'ye ait olduğu öne sürülen "Bırak beni" sözleri ile Sultan Nur Ulu'nun "At" dediği ve Tuğyan Ülkem Gülter'e ait olduğu belirtilen "Koş annem yok koş" ifadeleri yer aldı.