Havaalanlarında kaos yaşandı; yüzlerce uçuş iptal edildi ve binlerce yolcu mahsur kaldı. Federal Havacılık İdaresi (FAA) bu durumu, ülkenin hava trafiği kontrol ağını kilitleyen bir yönlendiriciye bağladı. Bu olay 17 yıl önce gerçekleşmişti ve FAA’nın güncellemeler için acil çağrılar yapılmasına yol açmıştı. Ancak, cuma günü benzer bir durum yaşandı ve bu sefer pilotlarla iletişim kopması nedeniyle ülke genelinde tüm uçuşlar durduruldu. FAA, problemin Arkansas’taki uzak bir radyo istasyonuna yeni kurulan bir yönlendiriciden kaynaklandığını düşünüyor.
FAA İNCELEMELERİ
Federal araştırmacılar, geçen haftaki olayın nedenlerini ve sorumluları belirlemek için çalışmaya devam ediyor. 2009 yılında yaşanan benzer bir olay, ABD yetkililerinin yaşlanan uçuş kontrol ağını güncellemeye yönelik mücadelesinin ne kadar uzun süredir devam ettiğini gösteriyor. Hükümet denetim raporları, FAA’nın yaşlanan altyapısına dair yıllardır süregelen uyarıların, benzer toplu kesintileri engelleyemediğini ortaya koyuyor.
SİSTEMİN YAŞLANMASI
Florida Teknoloji Enstitüsü’nden havacılık yönetimi öğretim görevlisi Margaret Wallace, sistemin uzun yıllardır eski olduğunu belirtti. “Orada bulunan çoğu, neredeyse İkinci Dünya Savaşı’na kadar uzanıyor,” dedi. Trump yönetimi, eski bakır kabloları fiber optik ile değiştirme planlarını duyurdu ve kongreden, 12.5 milyar dolardan daha fazlasını talep etti.
GÜNCEL DURUM
Cuma günü gerçekleşen olay, Duffy’nin belirttiğine göre bu güncellemeler sırasında meydana geldi. Ancak bu durum, yönetimin ve ana yüklenicilerin mevcut iyileştirmeleri ne kadar etkin gerçekleştirdiği konusunda soru işaretleri oluşturdu. Eylül ayında, ABD Hükümeti Sorumluluk Ofisi, FAA’nın sistemlerini modernize etme çabalarında acele etmenin daha fazla kesintiye yol açabileceği konusunda uyardı.
TEKNOLOJİK SORUNLAR
FAA’nın hava trafiğini güvenli bir şekilde yönetmesini sağlayan altyapı, eski teknolojiye dayanıyor. 2009’da FAA’nın iletişim arızası, 100’den fazla hava trafiği tesisini etkiledi ve yüzlerce uçuşu yere indirdi. Olayın ardından, FAA’nın denetim paneli, yeni yedek sistemlerin kurulmasını önerdi.
SON GELİŞMELER
2023 yılında, FAA, başka bir arıza sonrası tüm iç hat uçuşlarını kısa süreliğine durdurdu. Bir sonraki GAO raporu, hava trafiği kontrol sistemlerinin artan arıza riski taşıdığını ve zor bulunan yedek parçalara bağımlı olduğunu belirtti. Raporda, “FAA’nın kritik hava trafiği kontrol sistemlerinin yaşı o kadar ilerlemiş durumda ki özel sektördeki karşılaştırmalar zorlaşıyor,” denildi.
GÜVENLİK ENDİŞELERİ
FAA ve L3Harris, son arızanın nedeninin hatalı bir yönlendirici mi yoksa kurulum ya da yapılandırma hatasından mı kaynaklandığını araştırıyor. L3Harris, FAA’nın soruşturmasına destek verdiğini ve bakır kablolardan fiber optiğe geçişin %70’ten fazlasının tamamlandığını açıkladı. Ancak, uzmanlar FAA’nın sistemlerinin kabul edilemeyecek kadar eski olduğunu kabul ediyor.