Geçen haftaki tarihi ülke genelindeki hava trafiği durdurma sırasında, bir FAA teknisyeni, L3Harris’tan bir özel yükleniciyi güney Arkansas’taki uzaktan radyo iletişim tesisine eşlik ederek, 30 yıllık bir yönlendiriciyi değiştirmesi için içeri aldı. FAA teknisyeni, yüklenicinin tesisin içine girmesiyle görevini tamamladığını düşündü ve L3Harris mühendisinin ne yaptığını tam olarak bilmeden kendi işine döndü. Değiştirilen yönlendirici, kısa süre içinde iletişim sorunlarına yol açarak FAA’nın eskiyen ağını veriyle doldurdu ve bu durum günün ilerleyen saatlerinde ülke genelinde nadir bir şekilde hava trafiği durdurma kararı alınmasına neden oldu. Yaklaşık 3,500 uçak havadayken, ajans sorunu çözmeye çalışırken uçuşlar dört saatten fazla bir süre durduruldu.
YÜKLENİCİYLE İLGİLİ TARTIŞMALAR
Yönlendiricinin nasıl kurulduğu ve bu işlemi kimin denetlediği şu anda tartışma konusu ve olayın neyin yanlış gittiğini anlamada önemli bir gerilim noktası haline geldi. FAA Yönetici Bryan Bedford, FAA’nın modernizasyon sürecini savunarak, L3Harris mühendisinin “bir FAA teknisyeni tarafından gözetim altında” olduğunu ve önceden bir risk değerlendirmesi yapıldığını belirtti. Ancak, olayla ilgili konuşan kaynaklar bu açıklamayı sorguladı. Bir kaynak, “Teknisyen sadece kapıyı açmak için oradaydı,” dedi. “Hiçbir gözetim yoktu,” diye ekledi başka bir kaynak.
GÖZETİMDEKİ AZALMA
Kaynaklara göre, bu tür bir “uzaktan” düzenleme, son zamanlarda ortaya çıkmış bir durum ve önceki yönetimlerin bu tür bakım işlerini yürütme şeklinden oldukça farklı. FAA, Trump yönetiminin hava trafiği kontrol sisteminin modernizasyonunu hızlandırmak amacıyla 12,5 milyar dolarlık bütçe sağlamasıyla birlikte, bu tür işlerde gözetimi azalttı. Mart 2025 tarihli bir notta, bakım ve yükseltmelerin nasıl gerçekleştirileceğine dair bazı önemli değişiklikler belirtildi. Notta, “Telekomünikasyon Tedarikçileri tarafından gerçekleştirilen bakımın gecikmeden onaylanması kritik öneme sahiptir,” ifadesi yer aldı.
TEKNİSYENLERİN ROLÜ
Notta, FAA’nın “özel yüklenicilerden bakım talepleri” almak yerine “niyet bildirimleri” alacağı ve “bu işin FAA onayı olmadan devam edeceği” belirtildi. Ancak, kaynaklar yalnızca birkaç FAA aracıyla binlerce bildirimi işleyen bir sistemin mevcut olduğunu ifade etti. Sonuç olarak, L3Harris yüklenicisi, sadece birkaç gün önceden haber vererek, ajansın anlamlı bir gözetimi olmadan işi gerçekleştirdi.
HAVA TRAFİĞİNE ETKİ
L3Harris, FAA’ya 9 Kasım’da bakım yapmayı planladığını bildirdi ve 13 Kasım’da sabah 9’da işin başlayacağı belirtildi. Dört gün sonra, L3Harris çalışanı tesisteki işine başladı. Uçuş trafiğinin yoğun olduğu bir saatte işin yapılması da dikkat çekti. FAA teknisyenlerinin, bu işin en uygun zamanını belirlemek için danışılmadığı ifade edildi. Cuma öğleden sonra, yeni yönlendirici bağlandı ve L3Harris yüklenicisi tesisten ayrıldı; o sırada kaosun başladığından habersizdi. Saatler sonra, FAA teknisyenleri, L3Harris mühendisini tekrar içeri almak için geri dönmeleri yönünde bir çağrı aldı.
TEKNİK UYGULAMALARIN ÖNEMİ
Eski bir FAA teknisyeni, ajans teknisyenleri için bir tesisten ayrılmadan önce hava trafiği kontrolörleriyle iletişim kurmanın standart uygulama olduğunu belirtti. Ancak L3Harris mühendisinin bu adımı atıp atmadığı belirsiz. FAA’nın bu tür durumları idare etme şekli, L3Harris ile olan ilişkilerindeki karmaşıklığı gözler önüne seriyor. Ulaştırma Sekreteri Sean Duffy, L3Harris’i sert bir şekilde eleştirerek, “Bize bu yönlendiriciyi sağlayan L3Harris’in daha iyi bir iş çıkarması gerekiyor,” dedi.
Duffy, olayın ardından L3Harris’e yönelik eleştirilerini artırırken, FAA’nın gözetim sürecinin azaltıldığına dair iddiaları reddetti. Olay, federal hükümet tarafından işletilen ancak özel bir şirket olan L3Harris tarafından sahip olunan bir iletişim sistemindeki karmaşıklıkları vurguluyor.