ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), ülkede ilk kez mRNA tabanlı bir grip aşısına onay verdi. İlaç şirketi Moderna’nın açıklamasına göre, 50 yaş ve üzeri yetişkinler için geliştirilen aşı, Çarşamba günü itibarıyla Amerikan pazarında yerini almaya hazır. Şirketin CEO’su Stephane Bancel, onayla ilgili yaptığı açıklamada, “Grip hâlâ önemli bir halk sağlığı sorunu ve mFLUSIVA, Amerika’nın yaşlıları için önemli bir yeni seçenek sunuyor” dedi.
MRNA TEKNOLOJİSİ GRİPTE YENİ DÖNEM BAŞLATTI
Bancel, bu onayın aynı zamanda mRNA platformlarının bilimsel inovasyon yoluyla önemli halk sağlığı sorunlarına çözüm üretme potansiyelini de gösterdiğini söyledi. Moderna’nın 50 yaş üstü 40 binden fazla yetişkinle yürüttüğü çalışmada, yeni aşının 2024-25 solunum yolu virüsü sezonunda standart grip aşılarından yaklaşık yüzde 27 daha etkili olduğu belirlendi. Aşının yan etkileri arasında enjeksiyon bölgesinde ağrı, hassasiyet ve lenf düğümlerinde şişlik; yorgunluk, baş ağrısı, kas veya eklem ağrısı, bulantı, kusma ve ateş yer aldı.
GELENEKSEL AŞILARA GÖRE ÖNEMLİ AVANTAJ
Piyasadaki mevcut grip aşılarında uzmanlar, her yılın sonbahar sezonu için virüs suşlarını şubat ayında belirliyor. Moderna’nın mRNA tabanlı aşısı ise suş seçimi ile topluma sunum arasında çok daha kısa süre gerektiriyor. Bu durum, aşının sağladığı bağışıklık ile sezonda dolaşan grip virüsleri arasında daha yakın bir eşleşme sağlayabiliyor. Moderna, aşının bu sonbaharda kullanıma sunulmasını beklediğini açıkladı.
FDA SÜRECİNDE YAŞANAN PİKOLAR
FDA, şubat ayında Moderna’nın yeni grip aşısına ilişkin inceleme talebini başlangıçta geri çevirmiş, kurum içindeki çelişkili geri bildirimlere rağmen yetersiz denemeleri gerekçe göstermişti. Ancak FDA yaklaşık iki hafta sonra kararını değiştirerek aşının incelemeye alınmasını kabul etti. Öte yandan Moderna, mRNA teknolojisini Kovid-19 aşılarında kullanıyor; Pfizer da aynı teknolojiyle grip aşısı geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Moderna’nın hem Kovid-19 hem de gribi hedefleyen mRNA tabanlı aşısı ise bu yılın başlarında Avrupa’da onay almıştı.
HÜKÜMETİN MRNA'YA YÖNELİK TUTUMU
Pandemi döneminde mRNA tabanlı Kovid-19 aşılarının rekor hızla geliştirilmesi, Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminin önemli başarıları arasında sayılıyor. Ancak ikinci Trump yönetimi, bulaşıcı hastalıklarda mRNA teknolojisine verdiği desteği geri çekti. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), Ağustos 2025’te mRNA aşısı geliştirmeye odaklanan yaklaşık 500 milyon dolar değerindeki 22 projeyi iptal etti. HHS Bakanı Robert F. Kennedy Jr., bu kararı “Bu aşılar, Kovid ve grip gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı etkili koruma sağlayamıyor” sözleriyle savundu.
BAĞIMSIZ PANELDEN ONAY DESTEĞİ
Haziran ayında FDA’nın bağımsız aşı danışma paneli, dokuz hekim ve aşı bilimcisinden oluşan üyelerin oybirliğiyle yeni Moderna aşısının yararlarının risklerden ağır bastığına karar verdi. Panel, aşının 50-64 yaş arası yetişkinler için geleneksel onayına, 65 yaş ve üzeri için ise klinik faydanın kanıtlanması için ileri çalışmalar gerektiren hızlandırılmış onayına destek verdi. Yeni bir aşının onaylanmasının ardından ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) Bağışıklama Uygulamaları Danışma Komitesi’nin verileri inceleyerek aşının önerilip önerilmeyeceğine karar vermesi bekleniyor. Ancak bir federal yargıç, mart ayında Kennedy’nin komitenin tüm üyelerini değiştirirken federal yasal prosedürlere uymadığına hükmetmişti. Komite, bu kararın ardından bir daha toplanmadı ve bir sonraki toplantısının ekim ayında yapılması planlanıyor.