Amerikalılar, İran ile yaşanan savaşın etkisiyle benzin fiyatlarının bu dönem için rekor seviyelere çıkması nedeniyle pompa başında acıyı hissetmeye başladı. Ancak daha büyük endişe, bundan sonra ne olacağı. Sürekli yüksek enerji fiyatları, özellikle de dizel yakıt, nakliye maliyetlerini artırarak işletmeler için kaçınılmaz hale gelebilir ve bu da gıda ve diğer tüketim ürünlerinin fiyatlarını yükseltebilir.
ENFLASYON VERİLERİ YAKINDAN TAKİP EDİLİYOR
Bu nedenle, Federal Rezerv, 4 Ağustos Cuma günü açıklanacak Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) raporunu her zamankinden daha dikkatli izliyor. Son raporun, yıllık bazda enflasyonun bir miktar soğuduğunu göstermesi bekleniyor; ancak ekonomistler, aylık bazda fiyatların artış göstermesini öngörüyor. Enflasyon baskılarının devam ettiğine dair herhangi bir işaret, Fed yetkililerini gelecek hafta yapılacak para politikası toplantısında faiz oranlarını artırmaya ikna edebilir. FactSet tarafından yapılan ankette, ekonomistler, Ağustos ayı itibarıyla 12 aylık enflasyonun %3,3 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor; bu, Temmuz ayındaki %3,4’lük orandan hafif bir yavaşlama anlamına geliyor. Aylık bazda ise fiyat artışlarının %0,4’e yükselebileceği öngörülüyor; bu da Temmuz ayındaki %0,1’lik artışın belirgin şekilde üzerinde.
ÜRETİM FİYATLARINDAKİ ARTIŞ
Gıda ve enerji fiyatları hariç tutulduğunda, “temel” enflasyon olarak bilinen göstergenin ise nispeten sakin kalması bekleniyor. Ekonomistler, Ağustos ayındaki temel fiyatların %0,2 oranında artmasını öngörüyor; bu da Temmuz ayındaki seviyede kalacak. Ancak başlık ve temel rakamların tam resmi yansıtmayabileceği belirtiliyor. Çarşamba günü yayımlanan en son rapora göre, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ile ölçülen toptan enflasyonun Ağustos ayında keskin bir şekilde hızlandığı bildirildi. Geçen ay mal fiyatları %1,1 artış gösterdi; bu, Temmuz ayındaki %0,4’lük düşüşten önemli bir değişimi temsil ediyor. Bu artışın üçte ikisi, enerji fiyatlarının aylık bazda %4,2 yükselmesinden kaynaklandığı ifade ediliyor. ÜFE, tüketici fiyatlarının önümüzdeki aylarda nasıl hareket edebileceği konusunda önemli bir gösterge olarak görülüyor.
ŞİRKETLERİN MALİYET ARTISLARINA YANITI
Ancak yüksek maliyetlerin tüketicilere yansıtılması her zaman mümkün olmuyor; birçok işletme artan maliyetlerin bir kısmını kendileri karşılayabiliyor. Bu durum, işletmelerin yüksek tarife maliyetleri ile birlikte artan enerji maliyetleri nedeniyle sıkışması halinde daha da zorlaşabilir. Örneğin, şu anda bir kargo şirketiyle paket gönderdiğinizde, hükümetin takip ettiği ortalama yakıt fiyatlarına göre haftalık olarak ayarlanan bir yakıt ek ücreti ödemeniz gerekiyor. Ancak büyük şirketler, taşıma ücretlerini kilitleyebilen uzun vadeli sözleşmeler yaparak, yakıt ve diğer taşıma maliyetleri arttığında bazı anlık etkilerden korunabiliyor.
GELECEKTEKİ BELİRSİZLİKLER
Örneğin, General Mills CEO’su Jeffrey Harmening, şirketin genel taşıma maliyetlerinin geçen yıla göre %40 arttığını belirtti. Harmening, “Ama bu bir spot fiyat ve tüm yüklerimiz için spot fiyatı ödemiyoruz. Muhtemelen yüklerimizin %7’si kadarında spot fiyat ödemesi yapıyoruz,” dedi. Şirketin ana girdi maliyetlerinin, buğday gibi mahsullerin, önümüzdeki altı ila dokuz ay boyunca “korunduğunu” belirtti. Diğer bir deyişle, General Mills, artan fiyatları tüketicilere aktarmak için daha uzun süre bekleyebilir çünkü mevcut durumda kendileri büyük ölçüde artan maliyetlerden korunmuş durumdalar.
TARİFE İADELERİ VE ETKİLERİ
Geçici bir rahatlama da tarife iadelerinden kaynaklanıyor. Tractor Supply CEO’su Hal Lawton, şirketinin beklediği 100 milyon ila 150 milyon dolarlık tarife iadesinin üçte ikisini “taşıma ve ek yakıt maliyetlerini karşılamak” için kullanacağını belirtti. Ancak bu rahatlama kalıcı olmayabilir. Birçok CEO, tarife iadelerinin faydasının zayıflayacağı konusunda yatırımcıları uyardı; bu da şirketlerin artan maliyetleri absorbe etme konusunda daha az seçeneği olabileceği anlamına geliyor. CPI raporu açıklandığında bu hikaye güncellenecek.