Fiji, küçük Pasifik ülkesi, artan HIV vaka sayılarıyla mücadele ederken ulusal HIV acil durumu ilan etti. Nüfusu bir milyona yaklaşan bu adalar topluluğunda, her 60 yetişkinden birinin İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü (HIV) taşıdığı tahmin ediliyor. Bu durum, tedavi edilebilir olan ancak tedavi edilmediğinde ciddi sonuçlar doğuran virüsün dünya genelinde düşüşte olan oranlarının tersine bir gelişme olarak dikkat çekiyor.
ACİL DURUM İLANI
Sağlık Bakanı Dr. Atonio Lalabalavu, Salı günü yaptığı açıklamada, 2025 yılında Fiji’de 2,060 yeni HIV tanısı konduğunu belirterek, bunun “epideminin ciddiyetinin ve ülkenin acil, koordineli bir yanıt gereksiniminin” bir göstergesi olduğunu ifade etti. Fiji’deki HIV salgını yenidoğanları da etkiledi; iki aylık bir bebek, hem HIV hem de tüberküloz (TB) taşıyan en genç hasta olarak kayıtlara geçti. HIV, bağışıklık sistemini etkileyip TB’ye yakalanma riskini artırıyor. Geçen yıl 59 bebeğin annelerinden HIV kaptığı bildirildi.
NARKOTİK KULLANIMININ ARTISI
Beş yıl önce Fiji’deki HIV taşıyanların oranı her 167 kişiden biriyken, son yıllarda adalarda artan intravenöz uyuşturucu kullanımı, Amerika’dan Avustralya, Yeni Zelanda ve Asya’nın bazı bölgelerine kaçırılan uyuşturucular için önemli bir transit noktası haline gelmesiyle birlikte ciddi bir artış yaşandı. Düşük prezervatif kullanımı ve damgalama nedeniyle cinsel yolla bulaşma da bu salgını zorlaştırdı.
KRİZİN BOYUTU
HIV/AIDS konusunda Birleşmiş Milletler’in Fiji’deki danışmanı Renata Ram, alarm verici istatistiklerin krizin tam boyutunu yansıtmadığını belirtti. Fiji’deki HIV taşıyanların yalnızca yaklaşık %39’unun durumunu bildiğini ve %22’sinin tedavi aldığını vurguladı. Tedavi edilmediğinde, virüs Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu’na (AIDS) dönüşebilir, bu da vücudu ölümcül hastalıklara ve kanserlere karşı savunmasız hale getirir. Fiji, 2025 yılında HIV ile ilgili 117 ölüm kaydetti; bu sayı 2021’de 25’ti.
İLAÇ TEDAVİSİNE ERİŞİM SORUNU
HIV, sadece sağlık sorunu değil; aynı zamanda damgalama, yoksulluk, ulaşım, gizlilik ve korku ile bağlantılı bir durumdur. HIV pozitif olan insanların desteklenmesi ve savunuculuğunu yapan Fiji Network Plus organizasyonunun genel müdürü Joeli Colati, tedaviye erişim konusunda birçok engel olduğunu belirtti. Fiji, derin bir dini topluma sahip ve evlilik öncesi veya gayri resmi cinsel ilişkiler genellikle tabu olarak görülüyor.
ACİL YANIT PLANI
Bakan Lalabalavu, Fiji’nin bu acil duruma hızlı bir şekilde yanıt vereceğini, testleri, tedavi yöntemlerini ve önleyici ilaçlara erişimi artıracağını duyurdu. Ayrıca, iğne ve enjektör programının kurulacağını belirtti. “HIV ile teması olmuş olan herkesin, iğne veya diğer enjeksiyon ekipmanlarını paylaşma veya prezervatifsiz cinsel ilişki yoluyla test için gelmesini istiyorum. Kendinizi hasta hissetmeyi beklemeyin,” dedi. Stigmanın, insanları yardımcı olabilecek hizmetlerden uzaklaştırdığını vurguladı. Colati, “Tedavi, destek ve umudun ne yapabileceğini biliyorum,” diyerek, HIV durumunu bilmenin gücünü vurguladı.