DEPREM SONRASI ASLI KAYBOLAN FIRSATÇILIK
23 Nisan 2025’te, Marmara Denizi’nde meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki deprem, İstanbul’da büyük bir korkuya neden oldu. Depremin hemen ardından birçok vatandaş güvenli buldukları Ankara, İzmir gibi şehirlere yönelirken, kiralık ve satılık konutlardaki fiyatlarda ani artışlar görülmeye başlandı. Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, bu fırsatçılığa sert bir tepki göstererek, haksız fiyat artışı yapanlara karşı idari yaptırımların hemen uygulanacağını duyurdu. Ayrıca, deprem çantası ve çadır gibi acil ürünlerde %9 ila %77 oranında fiyat artışları, Ticaret Bakanlığı’nın gözünden kaçmadı.
ANADOLU’YA GÖÇ VE FİYAT ARTIŞLARI
İstanbul’un batı ilçelerinde yoğun bir şekilde hissedilen sarsıntılar, vatandaşları çevre illere göç etmeye zorladı. Türkiye Gazetesi’nin haberine göre, Ankara’da kira ve satılık konut fiyatlarında %8-10 arasında bir artış gözlemlendi. Tüm Emlak Danışmanları Birliği (TEDB) ve Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Odası (ATEM) Başkanı Hakan Akçam, bu durumu “toplumsal dayanışmaya aykırı” bir tutum olarak değerlendirdi. Akçam, “Fırsatçı ev sahipleri, emlak danışmanlarını aramasın!” çağrısını yaptı. Bazı ev sahiplerinin vatandaşların zor durumunu istismar ettiğini belirten Akçam, Ticaret Bakanlığı ile iş birliği yaparak haksız fiyat artışlarına karşı mücadele edeceklerini ifade etti.
FİYAT ARTIŞLARINA YÜKSEK DENETİM
Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “İstanbul’da yaşanan deprem sonrasında fiyat artışı gerçekleştirilen satılık ve kiralık taşınmaz ilanlarına ilişkin bilgiler ilan platformlarından temin edilmekte. Haksız fiyat artışı yaptığı tespit edilen tüm gerçek ve tüzel kişiler hakkında gerekli idari yaptırımlar kararlılıkla ve gecikmeksizin uygulanacaktır” dedi. Bakanlık, ilan platformlarını sürekli olarak izleyerek fahiş fiyat artışlarını tespit etmeye çalışıyor.
ACİL DURUM ÜRÜNLERİNE FİYAT YÜKSELİŞİ
Deprem sonrası vatandaşların deprem çantası ve çadır gibi acil ürünlere yönelmesi, bu ürünlerde de büyük bir fiyat patlamasına neden oldu. NTV’ye göre, deprem öncesi 373 TL olan acil durum çantası, bir gecede 465 TL’ye (%24 zam) yükseldi. 219 TL’lik ilk yardım setinin fiyatı ise 389.50 TL’ye ulaşarak %77 oranında zamlandı. 8.711 TL’ye satılan iki odalı çadırın fiyatı da 9.480 TL’ye çıkarak %9 zam gördü.
TOPLUMSAL DAYANIŞMA VURGUSU
Mahmut Gürcan, zor dönemlerde toplumsal dayanışmanın önemine vurgu yaparak, “Vatandaşlarımızın zor durumundan faydalanma amacı taşıyan, fırsatçılık olarak nitelendirilebilecek hiçbir tutum ve davranışa kesinlikle göz yumulmayacaktır” dedi. Bakanlık, bu çerçevede haksız fiyat artışı yapanlara para cezası uygulayacağını belirtti. Vatandaşlardan, ALO 175 Tüketici Hattı ve e-Devlet üzerinden haksız fiyat artışlarını bildirmeleri istendi.
ANALİZ VE TESBİTLER
Hakan Akçam, Ankara’daki kira ve satılık konut fiyatlarındaki %8-10’luk artışın, deprem korkusuyla meydana gelen artan talep kaynaklı olduğunu söyledi. Bununla birlikte fırsatçı ev sahiplerine seslenerek, “Toplumsal dayanışma ruhuna uygun hareket edin” ifadelerini kullandı. TEDB ve ATEM, Bakanlık ile iş birliği yaparak ilan platformlarındaki fiyat değişimlerini sürekli izliyor. Haksız fiyat artışları tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler hakkında gerekli idari yaptırımlar uygulanıyor. Daha önce 2023 Kahramanmaraş depremlerinde de benzer fırsatçılıklara karşı 3.1 milyon TL ceza uygulanmıştı. Uzmanlar, afet dönemlerinde aşırı fiyat artışlarının ahlaki ve hukuki sorumluluk doğurduğunu belirtiyor. Gürcan, “Toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket etmek, bu süreçte en büyük görevimiz” diyerek vatandaşları dayanışmaya davet etti.