Son aylarda ABD genelinde Flock Safety şirketine ait güvenlik kameralarına karşı alışılmadık bir direniş dalgası yükseliyor. New York’un kuzey bölgelerinde elektrikli testereyle kesilen kameralar, Kaliforniya’nın Oakland kentinde boyanan, Idaho’da ise kamyonla çarpılan cihazlar artık sıradan olaylar haline geldi. Florida’da bir adam, bahçe sandalyesine oturarak bir karton parçasını sopayla havaya tutup kameraların görüş alanını kapatıyor. Belediyeler de harekete geçti; Fort Collins, Eugene, Madison, Knoxville, Syracuse ve Walla Walla gibi kentler ya kameraları devre dışı bıraktı ya da Flock ile sözleşmelerini feshetti.
YURT GENELİNDE YAYGIN BİR GÖZETİM AĞI
Flock Safety, hizmetini suçla mücadele aracı olarak tanıtıyor ve önünden geçen her şeyi kaydedip analiz eden bir kamera ağı kuruyor. Şirketle sözleşme yapan kolluk kuvvetleri, araç plakaları ve diğer verileri kullanarak ceza soruşturmalarında araçların hareketlerini takip ediyor. ABD’de yaşayan biriyseniz büyük olasılıkla bir Flock kamerasının önünden geçtiniz. Sistem 49 eyalette araç detaylarını kaydediyor, insan görüntülerini alıyor ve tüm verileri tek bir aranabilir sisteme aktarıyor. Bazı polis memurlarının teknolojiyi kötüye kullandığı da rapor edilmiş durumda. Flock sisteminde 120 bini aşkın otomatik plaka tanıma (ALPR) ve hareket edip yakınlaştırma yapabilen (PTZ) kamera bulunuyor; bunlar ayda on milyarlarca veri noktası topluyor. Çoğu eyalette bir polis memuru, aradığı araç başka bir eyalette göründüğünde uyarı alabiliyor ve yerel yetkililere haber verebiliyor.
FARKLI SİYASİ GÖRÜŞLERİ BİRLEŞTİREN TEPKİ
Son haftalarda kıyıdan kıyıya uzanan bir muhalefet ağı oluştu. Kamu görevlilerinden bireysel eylemcilere, metropollerden kırsal bölgelere kadar geniş bir yelpazede insan Flock kameralarına karşı çıkıyor. Siyasi olarak bölünmüş bir ülkede bu, ideolojik spektrumun her iki tarafını birleştiren nadir konulardan biri haline geldi. Güney Carolina’da yaşayan bağımsız seçmen Caleb Williams, “Bu insanların mahremiyetinin ihlali” derken, Teksas’ta kendini anayasal muhafazakar olarak tanımlayan Adrien Kaiser, “Kişisel özgürlüklerin ihlali anlamına geliyor” diye konuştu. Massachusetts’teki ilerici Jon Dendy ise, “Hükümetin insanların hayatını iyileştirecek şeyler yapabileceğine inanıyorum ama gözetim devleti bir polis devletine giden ilk adımdır” ifadelerini kullandı.
KÖTÜYE KULLANIM İDDİALARI GÜVENİ SARSIYOR
Flock CEO’su Garrett Langley, güvenlik ve mahremiyet arasında bir seçim yapılması gerekmediğini savunuyor. Ancak polislerin sistemi eski eşlerini ve meslektaşlarını takip etmek için kullandığı ortaya çıktı. Gazeteciler, şirketin yalnızca araçları kaydettiği iddiasının aksine kameraların insanları takip etmekte de kullanılabildiğini bildirdi. 404 Media’nın haberine göre Flock’un “FreeForm” adlı özelliği, kullanıcıların kişilerin giysilerine, dövmelerine ve hatta ırklarına göre kayıtlarda arama yapmasına olanak tanıyor. Bu gelişmeler karşısında sıradan vatandaşlar arasında gerilla ruhu yayıldı ve düzinelerce Flock kamerası zorla devre dışı bırakıldı. Batı Virginia’da bir kişinin birkaç Flock kamerasını tahrip ettiği için tutuklanmasının ardından sosyal medyada birçok kişi gönüllü olarak alibi sağlamaya hazır olduğunu belirtti.
ÖZEL ARAÇLAR MAHREMİYETİN SINIRI
Uzmanlara göre Flock kameralarına yönelik tepkinin bu kadar yaygın olmasının nedenlerinden biri Amerikalıların arabalarına olan bağlılığı. Elektronik Sınır Vakfı’ndan Dave Maass, “Açık yol ve özgürce sürüş fikri var. Birçok insan arabasını evinin bir uzantısı olarak görüyor” dedi. Bir aracın suça karışıp karışmadığına bakılmaksızın sürekli takip edilmesi, insanların kişisel alan mahremiyeti ve hareket özgürlüğü beklentilerini aynı anda ihlal ediyor. Eski sistemlerden farklı olarak Flock’un ulusal çapta aranabilir olması da endişeleri artırıyor. Polis memurlarının Flock’u taciz amacıyla kullandığına dair bir düzineden fazla vaka rapor edilmesi güvensizliği derinleştiriyor.
HATALI VERİ YÜZÜNDEN YANLIŞLIKLA DURDURULMA
Sistemin izin verilen kullanımlarında bile sorunlar yaşanabiliyor. Otomotiv yazarı Joel Feder, test sürüşü yaptığı aracın plakasının çalıntı olarak raporlanması nedeniyle dört polis aracı tarafından çevrildiği bir olay yaşadı. Los Angeles’ta çalıntı bildirilen bir plakanın kısmen benzer olmasına rağmen sistemin hatayı fark etmediği ortaya çıktı. Feder, Flock kamerasının plakanın tamamını görmesine rağmen yine de uyarı verdiğini söyledi. Langley bu durumu “uç bir vaka” olarak nitelendirirken asıl sorunun “arkaik” federal veri tabanı olduğunu belirtti.
GÖZETİM ŞİRKETLERİNİN YERİNİ BAŞKALARI ALIYOR
Tüm bu muhalefete rağmen Flock, bağlantılı güvenlik kameraları kullanan tek şirket değil. Vigilant Solutions ve Motorola da benzer sistemler işletiyor. Geçtiğimiz hafta Syracuse şehrinin Flock ile ortaklığını sonlandırıp Axon ile yeni bir anlaşma imzalayacağı duyurulduğunda sosyal medyadaki tepkiler sertti. Bir kullanıcı, “İnsanlar, bu büyükbirader otoriter zorbaları dizginlemeliyiz, sadece kamera markasını değiştirmelerine izin vermemeliyiz” yorumunu yaptı.
Düzeltme: Haberin önceki bir versiyonunda Flock sistemi aracılığıyla farklı eyaletlerdeki kolluk kuvvetleri arasındaki iş birliği yanlış aktarılmıştır. Kaliforniya yasası, eyaletteki kurumların diğer eyaletlerdeki kurumlarla bilgi paylaşmasını özellikle yasaklamaktadır.