Fransa, siyasi ve ekonomik bir hesaplaşma ile karşı karşıya. Ülke, geri ödemesi gereken miktardan daha fazla harcama yaptığı için mali bir krizle yüzleşiyor. Son aylarda tahvil faizlerinin yükselmesi ve enerji maliyetlerindeki artış, beklenenden çok daha hızlı bir şekilde bu faturayı ödemek zorunda kalmalarına sebep oldu.
FRANSA'NIN BORÇ DURUMU
Fransa’nın kamu borcu, gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYİH) yaklaşık %119’unu buluyor ve bu, Avrupa Birliği’nin hedefinin iki katı. Ülkenin yıllık bütçe açığı ise GSYİH’nin %5,4’ünü oluşturuyor. Ekonomistler, Avrupa’daki insanların tahvil piyasalarına ve hükümetlerin borçlanmak için ödemek zorunda olduğu faiz oranlarına duyduğu korkunun arttığını belirtiyor.
AMERİKA'NIN FARKLILIKLARI
Amerika Birleşik Devletleri’nde de benzer bir durum gözlemleniyor; 32 trilyon dolarlık kamu borcu, yıllık GSYİH ile neredeyse eşit. Ülkenin 2 trilyon dolarlık bütçe açığı ise GSYİH’nin %6’sından fazlasını oluşturuyor. Ancak Avrupa’da harcama kesintileri ve vergi artışları üzerine yapılan ciddi tartışmalar, Amerika’da daha az ciddiye alınıyor.
ABD'NİN AVANTAJLARI
Amerika’nın en büyük avantajı, dünyanın rezerv para birimini basıyor olması. Küresel işlemlerin büyük çoğunluğu ABD doları ile yapılıyor ve bu durum dolara olan talebi artırıyor. ABD’nin şeffaflığı ve hukukun üstünlüğüne bağlılığı, doları küresel finansal sistemin temel taşı haline getiriyor.
FRANSA VE ABD KARŞILAŞTIRMASI
Fransa ve ABD arasındaki asıl fark, ekonominin yapısında yatıyor. ABD’nin büyük ve çeşitli ekonomisi, birçok küçük ülkeye kıyasla daha az şoklara maruz kalıyor. Özellikle yapay zeka, Amerika’daki yatırımları artırarak ekonomiyi destekliyor.
AVRUPA'DA ENDİŞELER
Herhangi bir Avrupa ülkesinin mali sorunları, kıtanın genelinde bir yayılma korkusunu artırıyor. Ancak ekonomistler, Fransa’nın sorunlarının ülke içinde sınırlı olduğunu düşünüyor. Avrupa Merkez Bankası da Fransa’nın mali durumuna müdahale etmeye gerek duymadığını belirtti.
MÜDAHALE İHTİMALİ
Fransa’nın borç durumu, diğer Avrupa ekonomilerine kıyasla daha yönetilebilir görünüyor. Bazı ülkelerin bu yıl bütçe fazlası vermesi beklenirken, Fransa’daki siyasi partiler Avrupa Birliği’nde kalma isteğini sürdürüyor.
ABD'NİN BORÇ TAVANI
Ancak ABD’de, “X tarihi” olarak adlandırılan bir durum ortaya çıkabilir. Gelecek yıl, Amerika’nın borç tavanına ulaşması bekleniyor ve yeni Kongre’nin bu durumu çözmesi gerekecek. Eğer borç tavanı yükseltilmezse, ABD borcunu ödeyememe riskiyle karşılaşabilir.