Fransız hükümeti, AB’nin 150 milyar euroluk yeniden silahlanma fonu SAFE’ten 16,2 milyar euro kredi istedi. Avrupa Komisyonu bu miktarın 15,1 milyarlık bölümünü onayladı. Fransa’nın savunduğu katı kurallar, İngiltere bağlantılı projelerin elenmesine neden oldu. Elenen projeler, ortak füze üreticisi MBDA ile ilişkiliydi.
SAFE FONUNDA UYGUNLUK KRİTERLERİ BELİRLEYİCİ OLDU
Fon, Rusya tehdidine karşı savunma üretimini desteklemek için tasarlandı. AB’nin yüksek kredi notu sayesinde ucuz finansman sağlıyor. Kredi mekanizması geçen yıl Fransa’nın şartıyla onaylandı. Bu kurala göre ürünlerin yüzde 65’i AB’den karşılanmalı. Diğer ülkelerin payı en fazla yüzde 35 olabiliyor. Oranın aşılması için ortaklık anlaşması ve mali katkı şartı var.
İNGİLTERE İLE GÖRÜŞMELER UZLAŞMAYLA SONUÇLANMADI
Kanada tüm koşulları karşılayan tek ülke oldu. Londra yönetimi geçen yıl savunma anlaşması imzaladı. Fransa’nın yönlendirmesiyle İngiltere’den 6 milyar euro pay talep edildi. Bu tutar 2 milyar euroya düşürülse de uzlaşma sağlanamadı. Birliğin silah programları hâlâ İngiliz uzmanlığına dayanıyor. Bu durum SAFE kredilerinden yararlanmayı engelliyor.
ŞİRKETLER VE YETKİLİLER DAHİL OLMAK İÇİN ÇABA GÖSTERDİ
MBDA ve Thales gibi firmalar İngiltere’nin kapsama alınması için lobi yaptı. İngiliz yetkililer pan-Avrupa firmalarının AB yapımı sayılması gerektiğini belirtti. Fransa yönetimi ise bu gerilemeye rağmen tavrını değiştirmedi. Fransız bir yetkili, kuralları tamamen desteklediklerini açıkladı. Yetkili, fonun Avrupa savunma sanayisini geliştirmek için bir araç olduğunu söyledi.
KORUMACI YAKLAŞIM MÜTTEFİKLERİ DIŞARIDA BIRAKIYOR
ABD’nin NATO temsilcisi kısıtlayıcı kriterleri eleştirdi. Whitaker, ABD ve AB dışı müttefiklerin dışarıda bırakılacağını belirtti. Üst düzey bir AB diplomatı, vizyon ile gerçekler arasında köprü kurulması gerektiğini söyledi. Fransa, Avrupa Komisyonu ve İngiltere savunma bakanlıkları yorum yapmaktan kaçındı. AB kaynakları, Fransa, Macaristan ve İtalya’nın daha az kredi kullanmayı planladığını aktardı.
KREDİ KULLANIMINDA ÜLKELER ARASINDA DENGESİZLİK GÖRÜLÜYOR
Bu durum yaklaşık 18 milyar euroluk kullanılmayan kapasite yaratacak. Komisyon kalan kredileri sonbaharda yeniden ihaleye açmak istiyor. İtalya gibi yüksek borçlu ülkeler yeni borçlanmadan kaçınıyor. Almanya düşük maliyetine rağmen fonu kullanmakta fayda görmüyor. Bir AB diplomatı, ülkelerin savunmada bile borçlanmaya hazır olmadığını vurguladı.