Fransa’da yaşanan tarihi sıcak hava dalgaları, yaz aylarında dışarıda otlayan inekleri ısı stresine maruz bırakıyor. Uzun süren kuraklık, Fransız meralarını kavururken, bu alanların yeşil canlılığı yerini kurumuş ve cansız sarı tarlalara bırakıyor. Sıkı peynir üretim düzenlemelerine tabi olan Fransız çiftçiler, hayvanların diyetlerini desteklemek için ekstra yem almak zorunda kalıyor.
KÜÇÜLEN PEYNİR ÜRETİMİ
Fransa’nın en sevilen el yapımı peynirleri iklim değişikliğinin etkileriyle tehdit altında. 35 yıldır süt çiftçiliği ve peynir yapımı yapan Laurent Lours, “Önceden her 15-20 yılda bir otla ilgili sorun yaşıyorduk. Şimdi ise her iki yılda bir. Ve durum giderek kötüleşiyor” diyor. Sıcak hava dalgaları nedeniyle süt üretimi azaldı ve inekler daha az veya zayıf buzağı doğuruyor. Ülkenin en kaliteli peynirlerini üreten çiftçiler, üretimi durdurmak zorunda kalıyor.
REKOR SICAKLIK VE KURAKLIK
Temmuz ayı, Fransa’nın 1900’den beri kaydedilen en sıcak ayı olarak tarihe geçti. Bu yaz, Fransa’daki 80 Salers peynir üreticisinden üçte biri, bir dizi sıcak hava dalgası ve kuraklık nedeniyle üretim yapamaz hale geldi. Salers, AOP (Appellation d’origine protégée) etiketine sahip 47 Fransız peynirinden biri olup, üretimi sıkı düzenlemelere tabi. Salers, Cantal bölgesinde yer alan volkanik bir alanda üretiliyor ve inekler, besin açısından zengin otlaklarda otlatılıyor.
ÜRETİMDEKİ DEĞİŞİM
Kuraklık nedeniyle Lours, 8 Temmuz’da Salers üretimini durdurup, daha az kısıtlayıcı kurallara sahip olan Cantal peynirine geçmek zorunda kaldı. Cantal, yıl boyunca üretilebiliyor ve ot miktarı ile tahıl oranı daha esnek. Geçtiğimiz ay, AOP etiketini denetleyen devlet kurumu geçici düzenlemeler açıkladı. Bir grup peynir üreticisi, ot eksikliğini telafi etmek için yem payını artırma izni aldı.
PEYNİR KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİLER
Araştırmalar, ineklerin çoğunlukla otla beslenmesinin peynirin kalitesini artırdığını gösteriyor. Farklı diyetlerle beslenen ineklerin sütleri kullanılarak yapılan peynirlerin tat, aroma ve doku bakımından fark yarattığı belirlendi. İneklerin otla beslenmesi, peynirin daha yumuşak, daha sarı ve aromatik olmasını sağlarken, az ot tüketen ineklerin sütüyle yapılan peynirler daha beyaz ve sert oluyor.
ÇİFTÇİLERİN YAŞADIĞI ZORLUKLAR
İklim değişikliği, Fransız süt çiftçilerinin geçim kaynaklarını da tehdit ediyor. Isı stresi yaşayan inekler, %10 daha az süt veriyor ve kuraklık nedeniyle dışarıda otlama süreleri kısalıyor. Salers üretimi, 2010’ların başında yıllık ortalama 1,500 tonken, bugün yaklaşık 1,000 tona düştü. Çiftçiler, kış için sakladıkları samanları kullanmak zorunda kalıyor ve bu yaz Lours yaklaşık 30,000 Euro harcadı.
GELECEK ENDİŞELERİ
Salers ve Cantal, iklim değişikliği nedeniyle etkilenen tek peynirler değil. Diğer AOP peynirleri de benzer sorunlarla karşı karşıya. Çiftçiler, iklim değişikliğinin etkileriyle başa çıkmanın zorluklarını yaşıyor. Lours, “İki yıl üst üste böyle olmak zor. Tünelin ucunda ışık göremiyoruz” diyor. Fransa’daki peynir üreticileri, kalitenin düşmemesi için düzenlemelerin gözden geçirilmesini talep ediyor.