GAZZE’DEKİ SAVAŞA YENİ BİR YAKLAŞIM
Gazze’de 7 Ekim 2023’te başlayan savaşın ikinci yılına kısa bir süre kala, Hamas’tan barış planına dair dikkat çekici bir açıklama geldi. ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington’da üzerinde anlaştığı Gazze planına yanıt veren Hamas, “İsrail saldırılarının sona ermesi ve Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi durumunda tüm Israilli rehineleri serbest bırakmaya hazırız” ifadelerini kullandı. Hamas, planın bazı maddelerini kabul ettiğini, diğerleri için ise müzakere talep ettiğini bildirdi. Örgüt, Gazze yönetiminin bağımsız teknokratlardan oluşan bir Filistin organına devredilmesini kabul etti. Ancak silahsızlanma konusuna açıklamasında yer vermedi. Hamas, arabulucularla derhal müzakerelere başlamak istediğini de belirtti. Hamas’ın üst düzey yetkilisi Musa Abu Marzouk, Al Jazeera’ya yaptığı açıklamada “İsrail’in işgali sona ermeden silah bırakmayacağız” dedi ve Gazze’nin geleceğinin kapsamlı bir Filistin ulusal çerçevesi içinde tartışılması gerektiğini ifade etti.
TRUMP’IN GAZZE PLANI VE AÇIKLAMALARI
ABD Başkanı Trump, Hamas’ın yanıtının ardından yayınladığı video mesajda Katar, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Ürdün’e teşekkür etti. Trump, “Bugün çok özel bir gün. Herkes bu savaşın sona ermesini ve Orta Doğu’da barışın sağlanmasını istiyor. Bu hedefe ulaşmaya çok yakınız” diyerek esirlerin ailelerine kavuşması için çalıştıklarını belirtti. Gazze planı ne içeriyor? Trump ve Netanyahu, hafta başında Washington’da gerçekleştirdikleri görüşmede Gazze barış planı konusunda uzlaşmıştı. Trump, planın Hamas tarafından kabul edilmesi durumunda, anlaşma çerçevesinde tüm rehinelerin 72 saat içinde serbest bırakılacağını söyledi. Gazze’deki savaş sona erdiğinde, yeniden inşayı denetlemek için geçici bir “Barış Kurulu”na başkanlık edeceğini açıkladı ve Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in de bu kurulda yer alacağını belirtti. Netanyahu, Gazze’nin “barışçıl bir sivil yönetime sahip olacağını” ifade ederek “Hamas silahsızlandırılacak, Gazze askerden arındırılacak ve İsrail, Hamas’ın silahsızlandırılma derecesine bağlı olarak geri çekilecek” dedi. Netanyahu, Filistin Yönetimi’nin bir dönüşüm geçirmeden Gazze’de herhangi bir rol üstlenemeyeceğini belirtip Trump’ın planının “Gazze için gerçekçi bir yol sunduğunu” vurguladı.
İSRAİL’DEN YANIT VE ERDOĞAN’IN DEĞERLENDİRMESİ
İsrail Başbakanlık Ofisi, Hamas’ın yanıtını “prensipte kabul” olarak değerlendirdi. Açıklamada, “İsrail, tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasını öngören Trump’ın planının ilk aşamasını uygulamaya hazırlanıyor” denildi. İsrail basınında yer alan haberlere göre, orduya Gazze’deki saldırıların azaltılması talimatı verildiği ve müzakerelerin yakında başlayabileceği iddia edildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, X hesabından yaptığı açıklamada Hamas’ın yanıtını “kalıcı barışın sağlanması noktasında yapıcı ve önemli bir adım” olarak değerlendirdi. Erdoğan, “İsrail’in tüm saldırılarını derhâl durdurması ve ateşkes planına uyması gerekir. Gazze’ye insani yardımlar ulaştırılmalı, bu soykırım son bulmalıdır” dedi. Türkiye’nin iki devletli çözüm için mücadeleye devam edeceğini vurguladı.
BEYAZ SARAY’IN GAZZE BARIŞ PLANI
Beyaz Saray, İsrail Başbakanı ile ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmesi sırasında Gazze barış planını resmi olarak açıkladı. Beyaz Saray’ın sunduğu barış planının maddeleri şunlardır: -İsrail Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyecek. -Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan “terörden arındırılmış bir bölge” olacak. -İsrail’in bu anlaşmayı kamuoyuna duyurmasından itibaren 72 saat içinde, hayatta olan ve olmayan tüm rehineler iade edilecek. -Tüm rehineler serbest bırakıldıktan sonra İsrail, 7 Ekim 2023’ten sonra gözaltına alınan 250 müebbet hapis cezası mahkumunun yanı sıra 1700 Gazzeliyi serbest bırakacak. -ABD, İsrail ile Filistinliler arasında barışçıl ve müreffeh bir birlikte yaşama için siyasi bir ufukta anlaşmaya varmak amacıyla diyalog kuracak. -İki taraf da bu öneriyi kabul ederse savaş derhal sona erecek.