YENİ BİR BARIŞ PLANI AÇIKLAMASI
Gazze’de 7 Ekim 2023’te başlayan savaşın ikinci yılına yaklaşırken, Hamas’tan barış planına ilişkin dikkat çekici bir açıklama geldi. ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington’da üzerinde uzlaştığı Gazze planına yanıt veren Hamas, İsrail saldırılarının sona ermesi ve Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi durumunda tüm İsrailli rehineleri serbest bırakmaya hazır olduğunu bildirdi. Hamas, planın belirli maddelerini kabul ettiğini belirtirken, bazıları hakkında müzakere talep ettiğini de ifade etti. Gazze’nin yönetiminin bağımsız teknokratlardan oluşan bir Filistin organına devredilmesini kabul eden Hamas, silahsızlanma konusunu açıklamasında yer aldırmadı. Örgüt, arabulucularla derhal müzakerelere başlamak istediğini vurguladı. Hamas’ın üst düzey yetkilisi Musa Abu Marzouk, “İsrail’in işgali sona ermeden silah bırakmayacağız” dedi. Ayrıca, Gazze’nin geleceğinin kapsamlı bir Filistin ulusal çerçevesi içinde tartışılması gerektiğini ifade etti.
TRUMP’TAN DEĞERLENDİRME
ABD Başkanı Trump, Hamas’ın yanıtının ardından yayınladığı video mesajda Katar, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Ürdün’e teşekkür etti. “Bugün çok özel bir gün. Herkes bu savaşın sona ermesini ve Orta Doğu’da barışın sağlanmasını istiyor. Bu hedefe ulaşmaya çok yakınız,” diyen Trump, esirlerin ailelerine kavuşması için çalıştıklarını vurguladı. Trump ve Netanyahu, hafta başında Washington’da yaptıkları görüşmede Gazze barış planı konusunda anlaşmaya vardı. Trump, görüşmenin ardından Netanyahu ile basın toplantısında planın Hamas tarafından kabul edilmesi durumunda, kalan tüm rehinelerin 72 saat içinde serbest bırakılacağını söyledi. Gazze’deki savaş sona erdiğinde, yeniden inşayı denetlemek üzere geçici bir “Barış Kurulu”na başkanlık edeceğini duyuran Trump, Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’ın da bu kurulda yer alacağını belirtti.
KARŞILIKLI SORUMLULUK VE TALEPLER
Netanyahu, Gazze’nin “barışçıl bir sivil yönetime sahip olacağını” savunarak, Hamas’ın silahsızlandırılacağını ve Gazze’nin askerden arındırılacağını açıkladı. İsrail’in Hamas’ın silahsızlandırılma derecesine bağlı olarak geri çekileceğini ifade eden Netanyahu, Filistin Yönetimi’nin bir dönüşüm geçirmeden Gazze’de herhangi bir rol üstlenemeyeceğini belirtti. İsrail Başbakanlık Ofisi ise Hamas’ın yanıtını “prensipte kabul” olarak değerlendirdi. Açıklamada, “İsrail, tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasını öngören Trump’ın planının ilk aşamasını uygulamaya hazırlanıyor” denildi. İsrail basınında yer alan haberlerde, orduya Gazze’deki saldırıların azaltılması yönünde talimat verildiği ve müzakerelerin yakın zamanda başlayabileceği iddia edildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da X hesabından yaptığı açıklamada Hamas’ın yanıtını “kalıcı barışın sağlanması noktasında yapıcı ve önemli bir adım” olarak değerlendirdi. Erdoğan, “İsrail’in tüm saldırılarını derhâl durdurması ve ateşkes planına uyması gerekir. Gazze’ye insani yardımlar ulaştırılmalı, bu soykırım son bulmalıdır,” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin iki devletli çözüm için mücadeleye devam edeceğini vurguladı.
PLAN MADDELERİ
Beyaz Saray, İsrail Başbakanı ile ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmesi sürerken, Gazze barış planını resmen açıkladı. Beyaz Saray’ın duyurduğu barış planının maddeleri şunlar: -İsrail Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyecek. -Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan “terörden arındırılmış bir bölge” olacak. -İsrail’in bu anlaşmayı kamuoyuna duyurmasından itibaren 72 saat içinde, hayatta olan ve olmayan tüm rehineler iade edilecek. -Tüm rehineler serbest bırakıldıktan sonra İsrail, 7 Ekim 2023’ten sonra gözaltına alınan 250 müebbet hapis cezası mahkumunun yanı sıra 1700 Gazzeliyi serbest bırakacak. -ABD, İsrail ile Filistinliler arasında barışçıl ve müreffeh bir birlikte yaşama için siyasi bir ufukta anlaşmaya varmak amacıyla diyalog kuracak. -İki taraf da bu öneriyi kabul ederse savaş derhal sona erecek.