Her yıl düzenli olarak yapılan sağlık kontrolleri yetişkinler için standart bir önlem olarak kabul edilse de Z kuşağı bu randevuları sıklıkla aksatıyor. Ohio State Üniversitesi Wexner Tıp Merkezi’nin ulusal anketine göre, her dört genç yetişkinden biri birinci basamak sağlık hizmeti sağlayıcısına sahip değil. 18-29 yaş arasındakilerin yalnızca yüzde 47’si son bir yıl içinde yıllık sağlık kontrolü yaptırdığını belirtti.
KOLOREKTAL KANSER ORANLARI GENÇLERDE HIZLA ARTIYOR
Uzmanlar, genç yetişkinlik döneminde doktor kontrollerinin ihmal edilmesinin ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor. Erken dönemde kaçırılan önleme fırsatlarının ilerleyen yaşlarda hastalık geliştirme riskini artırdığı vurgulanıyor. Son yıllarda kolorektal kanser oranları genç yetişkinler arasında hızla yükselirken, bu hastalık 50 yaş altı kişilerde kanser ölümlerinin birinci sebebi haline geldi. George Washington Üniversitesi’nden acil tıp uzmanı ve klinik doçent Dr. Leana Wen, yıllık kontrollerin yalnızca bugünün sağlığıyla ilgili olmadığını, gelecekteki risklerin belirlenmesine yardımcı olduğunu, koruyucu bakımın takibini sağladığını ve hastanın tıbbi geçmişini bilen güvenilir bir klinisyenle görüşme imkânı sunduğunu söyledi.
Z KUŞAĞI ACİL SERVİSLERİ TERCİH EDİYOR
Farklı yaş gruplarından 1.006 kişiyle yapılan ankette, 65 yaş ve üzerindeki katılımcıların yüzde 97’sinin birinci basamak doktoru bulunurken, bu oran genç yetişkinlerde yüzde 71’e düştü. Z kuşağının yüzde 36’sı acil olmayan sağlık sorunlarında öncelikle acil bakım merkezlerine yöneliyor. Boston’daki Beth Israel Deaconess Tıp Merkezi’nden Dr. Russell Phillips, doktor-hasta ilişkisinin sağlıklı kalmak için kritik olduğunu belirterek, güven temeline dayalı bir ilişkinin hastaları acil servislerden uzak tutabileceğini ve uzun vadede sağlığın korunmasına yardımcı olabileceğini söyledi.
GENÇ YETİŞKİNLERİN KARŞILAŞTIĞI SAĞLIK RİSKLERİ
Genç yetişkinlerin yaşa bağlı hastalıklara yakalanma olasılığı daha düşük olsa da, bu durum severe hastalıklara karşı bağışık oldukları anlamına gelmiyor. Ohio State Üniversitesi Wexner Tıp Merkezi’nden aile hekimi Dr. Zachary Bittinger, rutin kolon kanseri taraması yaşının 50’den 45’e düşürüldüğünü ancak aile öyküsü daha karmaşık olan kişilerde bu yaşın daha da düşebileceğini ifade etti. Uzmanlar, ilk görüşülen doktor uygun değilse aramaya devam edilmesinin kabul edilebilir olduğunu belirtiyor.
YILLARCA SÜREN DOKTOR ARAYIŞI
Las Vegas’ta yaşayan 27 yaşındaki Olivia Hall, güvenilir bir doktor bulmanın kolay olmadığını anlattı. Altı yıl içinde yedi farklı birinci basamak sağlık hizmeti sağlayıcısı gören Hall’un yüksek kalp atış hızı şikâyeti doktorlar tarafından sürekli strese bağlandı. Daha sonra bir uzman, Hall’a postural ortostatik taşikardi sendromu teşhisi koydu. Hall, kronik hastalık yaşayan 20-30 yaş arasındaki birçok kişinin benzer deneyimler yaşadığını ve sürekli geçiştirildikleri için şikâyetlerinin gerçek olmadığına inanmaya başladıklarını söyledi. Kendi savunuculuğunu yapan Hall, birinci basamak doktorunun yönlendirmesiyle uzmana ulaştı ve doğru teşhisi aldı.
SAĞLIK HİZMETİNE ERİŞİM VE DOKTOR EKSİKLİĞİ
Kırsal bölgelerde ve aşırı kalabalık şehirlerde uygun fiyatlı ve kaliteli sağlık hizmetine erişim giderek zorlaşıyor. Harvard Tıp Fakültesi Birinci Basamak Merkezi’nin kurucu direktörü Dr. Russell Phillips, anket sonuçlarının genç yetişkinlerin birinci basamak doktoruna sahip olma oranının düşük olduğunu gösteren diğer çalışmalarla tutarlı olduğunu belirtti. ABD Sağlık Kaynakları ve Hizmetleri İdaresi’nin 2038 yılına kadar 70.610 birinci basamak doktoru sıkıntısı öngördüğünü aktaran Phillips, yeterli sayıda doktor bulunmadığını ve yeni hasta kabul eden bir hekime ulaşmanın zor olduğunu söyledi. Artan sağlık maliyetleri de Z kuşağının randevuların masrafına değip değmediğini sorgulamasına neden oluyor. 26 yaşından büyük yetişkinlerin ebeveyn sağlık sigortası kapsamından çıkması ve yeni bir yere taşınma gibi faktörler de gençlerin düzenli kontrolleri ihmal etmesine yol açıyor.
DÜZENLİ KONTROLLER HAYAT KURTARIYOR
Acil bakım merkezleri acil tıbbi müdahale gerektiren hastalar için tasarlanmış olsa da, birçok genç yetişkin bu hizmetleri daha az acil durumlar için kullanıyor. Uzmanlar, güvenilir bir doktorla yapılan düzenli randevuların acil servislerde fark edilmeyebilecek durumların tespit edilmesine yardımcı olduğunu vurguluyor. Dr. Leana Wen, acil bakım merkezlerinin küçük hastalık ve yaralanmalar için mükemmel olduğunu ancak sürekli birinci basamak bakımının yerini alamayacağını belirterek, birinci basamak sağlayıcısının zaman içinde kalıpları tanıyabileceğini, gerektiğinde uzman bakımını koordine edebileceğini ve yalnızca bugünün sorununu tedavi etmek yerine önlemeye odaklanabileceğini söyledi.