İSTANBUL’DA DEPREM PANİĞİ
İstanbul, 23 Nisan 2025 sabahı saat 12:49’da Silivri açıklarında, 6.92 kilometre derinlikte gerçekleşen 6.2 büyüklüğündeki depremle sarsıldı. AFAD’a göre, depremin ardından en büyüğü 5.9 büyüklüğünde olmak üzere 184 artçı sarsıntı kaydedildi. Depremin Kumburgaz Fayı üzerinde meydana geldiği belirtilirken, okullar iki gün tatil edildi ve pek çok İstanbullu geceyi parklarda geçirmek zorunda kaldı. Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, Kafa TV’de yaptığı açıklamalarda, bu depremin Marmara’daki fay sistemindeki gerilmeyi artırdığını ve beklenen 7.2-7.6 büyüklüğündeki büyük depremi öne çekebileceğini belirtti. Ayrıca, “deprem riski azaldı” iddialarına sert tepki vererek, bu tür bilimsel olmayan tahminleri “kahinlik” olarak nitelendirdi.
KUMBURGAZ FAYI’NDA ARTAN TEHDİT
Prof. Dr. Naci Görür, depremin Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolu üzerindeki Kumburgaz Fayı’nda gerçekleştiğini ve buranın kilitli bir fay olduğunu ifade etti. Kumburgaz Fayı’nın 65-70 kilometre uzunluğunda olduğunu ve yılda 2.5 cm stres biriktirdiğini söyleyen Görür, 23 Nisan depreminin fayın yalnızca 15 km’lik bir segmentini kırdığını, geri kalan kısımda büyük bir enerji birikimi olduğunu aktardı. Görür, artçı depremlerin deprem sonrası doğu yönüne, Adalar Fayı’na yakın bölgelere yoğunlaştığını belirterek, bu durumun Adalar Fayı’nda baskı oluşturabileceğine dikkat çekti: “Doğrultu atımlı faylar, enerjiyi uçlarına taşır. Adalar Fayı bu zorlanmaya dayanamazsa, 1766’daki gibi aynı anda kırılabilir. Bu durumda 7.6’ya varan bir deprem olabilir.” Ayrıca, Adalar Fayı’nın 45 km uzunluğunda olduğunu ve tek başına kırıldığında 7.0, Kumburgaz Fayı’nın ise tek başına kırıldığında minimum 7.2 büyüklüğünde deprem üretebileceğini ekledi.
ÖNCÜ DEPREM Mİ, TETİKLEYİCİ Mİ?
Görür, 23 Nisan’daki 6.2 büyüklüğündeki depremin, beklenen büyük İstanbul depreminin öncüsü olmadığı ancak fay sistemindeki stresi artırarak büyük bir depremi tetikleyebileceğini açıkladı. “1999 Gölcük ve Düzce depremlerinden sonra Marmara’ya büyük bir enerji transferi oldu. Bu deprem, o enerjiyi daha da geriyor,” diyen Görür, yetkililere İstanbul’u depreme hazırlama çağrısında bulundu. BBC Türkçe’ye konuşan Prof. Dr. Okan Tüysüz de, bu depremin fayın enerjisini boşaltmaya yeterli olmadığını ve büyük deprem riskini artırdığını belirtti. Ancak, Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, bu depremin Kumburgaz-Silivri hattında beklenen 6.0-6.5 büyüklüğündeki bir deprem olduğunu ve riskin sona erdiğini savundu. Görür bu görüşe tepki göstererek, “Ayağına deniz suyu değmemiş, Marmara’yı bilmeyenler konuşuyor. Bilimsel verilere dayalı konuşmalıyız,” dedi.
İSTANBUL’UN RİSKLİ BÖLGELERİ
Görür, Avrupa Yakası’nın özellikle Avcılar, Zeytinburnu ve Yeşilköy gibi Marmara kıyısına yakın semtlerin çürük zemin nedeniyle daha fazla risk altında olduğunu vurguladı. “Zemini sağlam bir yerde depremin etkisi bir ise, Avrupa Yakası’nda bu etki beş katına çıkabilir,” diyen Görür, 2000 öncesi inşa edilen binaların acilen kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. Doç. Dr. Yurdakul Aygörmez, 6.2’lik depremin eski binalarda hasar doğurmuş olabileceğini ve 5.0-5.5 büyüklüğündeki artçıların bile yıkıma sebep olabileceğini ifade etti. Görür, vatandaşları, resmi organlar tarafından mühürlenmiş veya çatlak, ses gibi hasar belirtileri gösteren binalardan uzak durmaları konusunda uyardı.
BİLİMSEL TAHMİNLER VE KAHTENLİK TEPKİSİ
Görür, deprem tahminlerinde bilimsel periyotlara bağlı olarak konuşulması gerektiğini vurguladı: “Şu gün, şu ay deprem olacak demek kahinliktir, ayıptır.” 1999’dan bu yana Marmara’da deprem olasılığının hala %47 olduğunu belirten Görür, bu riskin geçerli olduğunu açıkladı. Diğer uzmanların, özellikle Üşümezsoy’un “deprem bitti” iddialarına karşı, “Bilim dünyasına konuşurken verilere dayalı olmalıyız. Marmara’da dalış yaptım, fayları gördüm. Bilimsel olmayan açıklamalarla halkı yanıltmayın,” şeklinde sert bir ifade kullandı.