Solomon R. Guggenheim’in ölümünden yaklaşık 15 yıl sonra, onun geniş sanat koleksiyonunu yöneten vakıf, elinde bulundurduğu Wassily Kandinsky tablolarının sayısının beklenenden fazla olduğunu fark etti. Amerikalı iş insanı Guggenheim, Rus ressamın en önemli ve sadık destekçilerinden biriydi. Ancak 1964 yılında, Manhattan’daki ismini taşıyan müzeyi işletmesine rağmen, vakıf 170 Kandinsky eserinden 50’sini “yer darlığı” nedeniyle satışa çıkardı.
RESİMLERİN SATIŞ KARARI
Bu kararın duyurulması sırasında Guggenheim’in yeğeni Harry F. Guggenheim, mütevellilerin eserlerin “kasalarda saklanarak gizli kalmasından” endişe duyduğunu ifade etti. “Bu tabloların kaderi olmamalı,” dedi. Duygusal bir yaklaşım olsa da, belki de zamanla maliyeti yüksek bir karar oldu.
AUKSİYON SONUÇLARI
Aynı yıl Londra’daki bir müzayedede, 50 tablo toplamda 536,580 sterlin, o zamanın parasıyla yaklaşık 1.5 milyon dolara satıldı. Birçoğu daha sonra piyasada çok daha yüksek fiyatlarla yeniden ortaya çıktı. Şimdi ise “Betonte Ecken” adlı eser, 1964 yılında New Yorklu bir sanatçı tarafından sadece 22,000 sterline (o dönemde 62,000 dolar, günümüzde 540,000 dolar) satın alınmışken, 60 milyon ile 80 milyon dolar arasında bir tahminle yeniden müzayede ediliyor.
KANDINSKY'NİN SANAT PAZARINDAKİ YERİ
Christie’s’in 20. ve 21. yüzyıl sanatındaki küresel başkanı Max Carter, o dönemde Guggenheim’in ne kadar fazla değerli esere sahip olduğunu belirtti. “O zamanlar büyük başyapıtlar satıldı ki, bugün bu eserlerin satışı düşünülemez,” dedi. “Betonte Ecken,” Kandinsky’nin eserleri için müzayede rekorunu kırmak üzere. Christie’s, bu tablonun daha önce 2023 yılında ödenen 37.2 milyon sterlinlik rekoru geçeceğini duyurdu.
BETONTE ECKEN'İN ÖNEMİ
Kandinsky, 1910’lu yıllarda soyut sanatın önemli figürlerinden biriydi ve “Betonte Ecken”i Aralık 1922 ile Ocak 1923 arasında yaptı. Bu dönemde Kandinsky, savaş öncesi Almanya’ya yeni dönmüştü ve sanatında Sovyet rejiminin anti-burjuva ideolojisi ile çatışmalar yaşamıştı.
İŞITSİK VE SANAT İLİŞKİSİ
Kandinsky, müzikten büyük ölçüde etkilenmişti. 1896 yılında Moskova’daki Bolşoi Tiyatrosu’nda bir Wagner konserine katıldıktan sonra sanat kariyerine yön vermeye karar vermişti. “Betonte Ecken,” hem müzikal bir yapı taşımakta hem de karmaşık şekillerin uyumunu yansıtmaktadır.
KANDINSKY'NİN ESERLERİNE OLAN TALEP
Dört buçuk fitten daha yüksek ve geniş olan “Betonte Ecken,” Kandinsky’nin büyük eserlerinden biridir. Sanatçının eserlerinin nadirliği, değerini de artırmıştır. Kandinsky, pek çok çağdaşı gibi üretken olmamış, toplamda 1,200’den az yağlı boya tabloya sahip olmuştur. Guggenheim Müzesi, bu kayıplara rağmen önemli eserlerini korumayı başarmıştır.