ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin Uzay Hava Tahmin Merkezi, Güneş’te bulunan AR4274 aktif bölgesinden fırlayan M7.4 sınıfı bir güneş patlamasının, Dünya’ya güçlü bir plazma bulutu (koronal kütle atımı) yolladığını açıkladı. Fırtınanın, bu akşam saatleriyle Cuma sabahı arasında gezegenimize ulaşması öngörülüyor. Uzmanlara göre, bu durum, Dünya’nın manyetik alanıyla etkileşime geçerek radyo iletişimi, GPS sistemleri ve uydu faaliyetlerinde geçici aksamalara yol açabilir. Ayrıca, yüksek voltajlı elektrik hatlarında kısa süreli dengesizlikler yaşanabilir.
GÜNEŞ PATLAMALARI KORONAL KÜTLE ATIMI YARATIR
Koronal kütle atımı (CME), Güneş’in dış katmanından büyük miktarda plazma ve manyetik alanın uzaya atılmasıyla gerçekleşiyor. Bu plazma bulutu, Dünya’ya ulaştığında manyetosferle etkileşime geçerek elektrik akımları ve atmosferik dalgalanmalar oluşturuyor. NOAA, bu jeomanyetik fırtınayı G3 kategorisinde sınıflandırdı. Bu seviye, insan yaşamını doğrudan tehdit etmese de uydu iletişimi, uçuş rotaları gibi alanlarda sorunlar yaşanabileceğini belirtiyor.
JEOMANYETİK FIRTINALARIN ETKİLERİ
Güneş fırtınaları, G1’den G5’e kadar beş ana güç seviyesinde kategorize ediliyor. Her kategori, Dünya’nın manyetik alanı ve teknolojik sistemler üzerindeki etkilerine göre tanımlanıyor. Örneğin, G1 seviyesinde uydularda küçük yön sapmaları ve radyo sinyallerinde kısa kesintiler yaşanabilirken, G2 seviyesinde radyo iletişiminde bozulmalar ve GPS doğruluğunda hissedilen sorunlar olabiliyor. G3 seviyesinde uyduların konum kontrolü zorlaşabilir ve elektrik iletim hatlarında dengesizlikler görülebilir.
KÜRESEL ÇAĞRI YAPILDI
NOAA, son dönemde yaptığı açıklamalarda güneş aktivitelerinin artış gösterdiğini vurguladı ve bu nedenle uzay hava olaylarının düzenli izlenmesinin kritik önem taşıdığını belirtti. Birçok ülkede havacılık ve enerji kurumları, bu tür olayların olumsuz etkilerini en aza indirmek için acil durum ekiplerini hazırladı. Bu fırtına, son aylardaki en güçlü jeomanyetik olaylardan biri olarak değerlendiriliyor ve bilim insanları, kutup ışıklarının (aurora) olağandan geniş alanlarda görülebileceğini tahmin ediyor. Ancak, Ay’ın güçlü parlaklığının bu doğa olayının görünürlüğünü bir miktar azaltabileceği ifade ediliyor.