GÜNEŞ’TEN KOPAN PLAZMA TOPU DÜNYA’YA ÇARPACAK
ABD’li yetkililer, Güneş’ten kopan büyük bir plazma topunun ve manyetik alanının bu sabahtan itibaren Dünya ile etkileşime geçerek çeşitli bölgelerde görünmesi muhtemel auroralara neden olabileceğini bildiriyor. Bu olay, Güneş’in 11 yıllık döngüsünün zirvesine yaklaşması, hatta zirveye ulaşmasıyla örtüşüyor. Mayıs ayında, gezegen, son 20 yıl içindeki en güçlü jeomanyetik fırtınalarla karşılaşmış ve kutuplardan uzak alanlarda bile renkli gökyüzü manzaraları ortaya çıkmıştı.
ŞİDDETLİ FIRTINA UYARISI YAPILDI
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) Uzay Hava Tahmin Merkezi’nden Shawn Dahl, “Mevcut beklenti, fırtınanın sabah veya öğle saatlerinde, Doğu Zaman Dilimi’nde etkisini göstereceği ve bir sonraki güne kadar sürebileceği yönünde” diyor. Güneş’ten fırlayan koronel kütle ejeksiyonu (CME), saatte 4 milyon kilometre hızla Dünya’ya doğru ilerliyor. Bu sebeple, yetkililer G4 seviyesindeki bir jeomanyetik fırtınanın olması konusunda uyarıda bulundu. G4 seviyesi, en yüksek fırtına seviyesi olan G5’in bir alt kademesidir. Ancak fırtınanın gerçek şiddeti, çarpmanın gerçekleşeceği anda netleşecek.
ELEKTRİK ŞEBEKELERİ VE UYDULAR RİSK ALTINDA
CME’ler Dünya’nın manyetosferine çarptığında, jeomanyetik fırtınalar meydana geliyor. Bu tür fırtınalar, Dünya çevresindeki uyduların işleyişini bozabiliyor ve radyo iletişimi ile GPS sistemlerinde kesintilere yol açabiliyor. Ayrıca elektrik şebekelerinde de aksaklıklar yaşanabiliyor. 2003 yılında meydana gelen “Cadılar Bayramı Fırtınaları”, İsveç’te elektrik kesintilerine ve Güney Afrika’da enerji altyapısında ciddi hasarlara yol açmıştı. Mayıs ayındaki fırtınalar, ABD’nin Ortabatı bölgesinde tarımda kullanılan hassas GPS sistemlerine zarar vermiş ve bazı yüksek voltajlı transformatörlerin devre dışı kalmasına neden olmuştu. Bu fırtınaların etkisiyle, yörüngedeki yaklaşık 5 bin uydunun seviyelerinin yeniden ayarlanması gerekiyor. Fırtınalar, iyonosferi genişleterek uyduların yavaşlamasına ve yörüngeden sapmalarına sebep olabiliyor. Yetkililer, auroraların en iyi şekilde şehir ışıklarından uzak, karanlık bölgelerde gözlemlenebileceğini ifade ediyor. Dijital kameralar ve telefonlar, çıplak gözle görülemeyen auroraları yakalayabiliyor.