BAĞIMLILIK RİSKİNE DİKKAT
Günlük cep telefonu kullanım süresinin 5 saati aşmasının bağımlılık riskini artırdığına vurgu yapan Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Uykusuzluk, dikkat dağınıklığı ve konsantrasyon sorunları, sosyal izolasyon, göz, boyun ve sırt sorunları ile huzursuzluk, gerginlik, stres ve depresyon gibi pek çok fiziksel ve ruhsal sorun yaratabilir.” ifadesini kullandı. Beyindeki dopamin dengesinin bozulmasının, bu bağımlılığın nörokimyasal temeli olduğunu belirten Çetin, tedavi sürecinde cep telefonu kullanımının sınırlandırılması, psikoterapi ve gerektiğinde ilaç tedavisi uygulandığını aktardı. Çetin, cep telefonu bağımlılığının belirtileri, etkileri, nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.
GÜNDELİK HAYATA ETKİLERİ
Cep telefonunun sorumlulukların yerine getirilmesini engellemesi durumunda bağımlılık riski yükselebiliyor. Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, cep telefonu bağımlılığının, bireyin gündelik yaşamını olumsuz yönde etkileyen bir klinik tabloya dönüşebileceğini söyledi. “Kişinin sosyal hayatında, iş hayatında ve aile ilişkilerinde sorunlar yaşamaya başlaması, sorumluluklarını yerine getiremeyeceği bir duruma düşmesine neden olabilir.” dedi. Uzman, Türkiye ve dünya genelinde yapılan çalışmalarda cep telefonuna bağımlılık oranının yüzde 5-10 arasında değiştiğini vurguladı ve “Gün içinde cep telefonunun 5 saat ve üzeri kullanımı bağımlılık riskini gündeme getirmeli. Aynı zamanda, kişinin sabah uyanma sonrası cep telefonuna bakma süresi ve gece uyumadan önce geçirdiği zaman da risk açısından önemli.” şeklinde konuştu.
FİZİKSEL VE RUHSAL ETKİLERİ
Cep telefonu bağımlılığının neden olduğu olumsuz etkileri açıklayan Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, sürekli telefon kullanımının uykusuzluk ve dikkat dağınıklığına yol açabileceğini, sosyal izolasyonun ortaya çıkabileceğini belirtti. “Gerçek dünya ilişkilerinden uzaklaşma, göz ağrısı, boyun ve sırt ağrıları gibi sorunlara da yol açabiliyor. Huzursuzluk, gerginlik, stres ve depresyon gibi olumsuz duygusal değişiklikler de görülebiliyor.” dedi.
BİLİNÇLİ KULLANIMIN ÖNEMİ
Aşırı cep telefonu kullanımının beyindeki ödül sistemlerini kimyasal olarak değiştirdiğini hatırlatan Çetin, “Dopamin adı verilen ve haz duygusunu kontrol eden nörokimyasal maddenin işlevini bozuyor, bu hormonun etki ettiği beyin bölgeleri ya duyarsızlaşabiliyor ya da hassaslaşabiliyor.” ifadesini kullandı. Cep telefonu bağımlılığını gösteren testler hakkında bilgi veren Çetin, “Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu, cep telefonu bağımlılığı riskini değerlendirmek için önemli sorular içeriyor.” dedi.
TEDAVİ GEREKTİRİYORSA ÖNEMLİ ADIMLAR ATILMALI
Eğer cep telefonu kullanımı hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmişse, kişiler cep telefonundan uzak kaldıklarında kaygı hissediyorlarsa ve sorumluluklarını yerine getiremiyorlarsa, tedavi gerekliliğinden bahsedildiğini belirten Dr. Çetin, “Bu süreçte cep telefonu kullanımının kısıtlanması, gerekirse ilaç tedavileri, bireysel psikoterapi ya da grup terapileri gibi tedavi yöntemleri kullanılabilir.” dedi.
FİZİKSEL AKTİVİTELERE YÖNELİM ÖNERİLERİ
Uzun saatler telefonla vakit geçirmek yerine bireylerin kendilerini daha iyi hissetmeleri için bazı öneriler sunan Çetin, “Telefonu bilinçli ve amaçlı kullanmaya özen gösterin. Dışarıda yürüyüş yapmak, spor yapmak gibi fiziksel aktiviteleri günlük rutininiz haline getirin. Gerçek dünyada sosyal etkileşimlere daha fazla zaman ayırın ve yeni hobiler edinerek ilgi alanlarınızı genişletin.” şeklinde önerilerde bulundu.