HAMAS’TAN DİKKAT ÇEKEN BARIŞ PLANINA CEVAP
Gazze’de 7 Ekim 2023’te başlayan çatışmanın ikinci yılına yaklaşırken, Hamas’tan barış planına yönelik dikkat çekici bir açıklama geldi. ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington’da üzerinde anlaştığı Gazze planına yanıt veren Hamas, “İsrail saldırılarının sona ermesi ve Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi hâlinde tüm İsrailli rehineleri serbest bırakmaya hazırız” dedi. Örgüt, planın bazı maddelerini kabul ettiğini, diğerleri için müzakere talep ettiğini belirtti. Hamas, Gazze’nin yönetimini bağımsız teknokratlardan oluşan bir Filistin organına devretmeyi kabul ediyor. Ancak silahsızlanma konusunun açıklamada yer almadığı dikkat çekiyor. Hamas, arabulucularla derhal müzakerelere başlamak istediklerini vurguladı. Hamas’ın yüksek düzeydeki yetkilisi Musa Abu Marzouk, “İsrail’in işgali sona ermeden silah bırakmayacağız” ifadeleriyle, Gazze’nin geleceğinin kapsamlı bir Filistin ulusal çerçevesi içinde tartışılması gerektiğini söyledi.
TRUMP’IN AÇIKLAMALARI VE BARIŞ PLANININ DETAYLARI
ABD Başkanı Trump, Hamas’ın yanıtının ardından yayınladığı video mesajda Katar, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Ürdün’e teşekkür etti. “Bugün çok özel bir gün. Herkes bu savaşın sona ermesini ve Orta Doğu’da barışın sağlanmasını istiyor. Bu hedefe ulaşmaya çok yakınız” diyen Trump, esirlerin ailelerine kavuşması için çalışacaklarını belirtti. Trump ve Netanyahu, hafta başında Washington’da yaptıkları görüşmede Gazze barış planı konusunda anlaşmaya varmıştı. Trump, görüşmenin ardından yaptığı basın toplantısında, “Plan Hamas tarafından kabul edilirse, anlaşma kapsamında kalan tüm rehineler 72 saat içinde serbest bırakılacak” açıklamasını yaptı. Gazze’deki savaş sona erdiğinde, Gazze’nin yeniden inşasını denetlemek üzere geçici bir “Barış Kurulu”na başkanlık edeceğini belirten Trump, Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’ın da bu kurulda yer alacağını ifade etti. Netanyahu, Gazze’nin “barışçıl bir sivil yönetime sahip olacağını” savunarak, “Hamas’ın silahsızlandırılacak”, “Gazze’nin askerden arındırılacak ve İsrail’in geri çekilmesi, Hamas’ın silahsızlandırılma derecesine bağlı olacak” dedi. Ayrıca, Filistin Yönetimi’nin bir dönüşüm geçirmeden Gazze’de herhangi bir rol üstlenemeyeceğini vurgulayarak Trump’ın planının “Gazze için gerçekçi bir yol sunduğunu” belirtti.
İSRAİL’DEN YANIT VE ERDOĞAN’IN GÖRÜŞLERİ
İsrail Başbakanlık Ofisi, Hamas’ın yanıtını “prensipte kabul” olarak değerlendirdi. Açıklamada, “İsrail, tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasını öngören Trump’ın planının ilk aşamasını uygulamaya hazırlanıyor” denildi. İsrail basınında yer alan bilgilere göre orduya, Gazze’deki saldırıların azaltılması yönünde görev verildiği ve müzakerelerin yakında başlayabileceği iddia edildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, X hesabından yaptığı açıklamada Hamas’ın yanıtını “kalıcı barışın sağlanması noktasında yapıcı ve önemli bir adım” olarak değerlendirdi. Erdoğan, “İsrail’in tüm saldırılarını derhâl durdurması ve ateşkes planına uyması gerekir. Gazze’ye insani yardımlar ulaştırılmalı, bu soykırım son bulmalıdır” dedi. Türkiye’nin iki devletli çözüm için mücadeleye devam edeceğini vurguladı.
BEYAZ SARAY’IN BARIŞ PLANINA İLİŞKİN DETAYLAR
Beyaz Saray, İsrail Başbakanı ile ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmesi sürerken, Gazze barış planını resmen açıkladı. Beyaz Saray’ın yayınladığı barış planının maddeleri arasında, “İsrail Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyecek”, “Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan ‘terörden arındırılmış bir bölge’ olacak” ifadeleri yer alıyor. Ayrıca, “İsrail’in bu anlaşmayı kamuoyuna duyurmasından itibaren 72 saat içinde, hayatta olan ve olmayan tüm rehinelerin iade edileceği” ve “Tüm rehineler serbest bırakıldıktan sonra İsrail, 7 Ekim 2023’ten sonra gözaltına alınan 250 müebbet hapis cezası mahkumunun yanı sıra 1700 Gazzeliyi serbest bırakacak” maddeleri de dikkat çekiyor. Böylece, “İki taraf bu öneriyi kabul ederse savaş derhal sona erecek” vurgusu yapıldı.