Gazze’de 7 Ekim 2023’te başlamış olan savaşın ikinci yılına günler kala, Hamas’tan barış planına dair dikkat çeken bir açıklama geldi. ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington’da üzerinde uzlaştığı Gazze planına yönelik olarak Hamas, “İsrail saldırılarının sona erdirilmesi ve Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi hâlinde tüm İsrailli rehineleri serbest bırakmaya hazırız” ifadelerini kullandı. Hamas, planın bazı maddelerini kabul ettiğini, diğerleri için ise müzakere talep ettiğini belirtti. Ayrıca, Gazze’nin yönetiminin bağımsız teknokratlardan oluşan bir Filistin organına devredilmesini kabul ettiklerini bildiren Hamas, silahsızlanma konusuna açıklamasında yer vermedi. Örgüt, arabulucularla derhal müzakerelere başlamak istediklerini de vurguladı.
Hamas’ın üst düzey yetkilisi Musa Abu Marzouk, Al Jazeera’ya verdiği demeçte, “İsrail’in işgali sona ermeden silah bırakmayacağız” dedi. Gazze’nin geleceğinin kapsamlı bir Filistin ulusal çerçevesi içinde tartışılması gerektiğini ifade etti.
BARIŞ PLANI ÜZERİNE YANIT
ABD Başkanı Trump, Hamas’ın yanıtının ardından yayınladığı video mesajda Katar, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Ürdün’e teşekkür etti. “Bugün çok özel bir gün. Herkes bu savaşın sona ermesini ve Orta Doğu’da barışın sağlanmasını istiyor. Bu hedefe ulaşmaya çok yakınız” ifadelerini kullandı ve esirlerin ailelerine kavuşması için çalıştıklarını belirtti.
Trump ve Netanyahu, hafta başında Washington’da yaptıkları görüşmede Gazze barış planı konusunda uzlaşmıştı. Görüşmenin ardından Netanyahu ile yaptıkları basın toplantısında, planın Hamas tarafından kabul edilmesi durumunda, anlaşma kapsamında kalan tüm rehinelerin 72 saat içinde serbest bırakılacağını söyledi. Gazze’deki savaş sona erdiğinde, Gazze’nin yeniden inşasını denetlemek üzere geçici bir “Barış Kurulu”na başkanlık edeceğini ve bu kurulda Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’ın da yer alacağını duyurdu. Netanyahu ise, Gazze’nin “barışçıl bir sivil yönetim” tarafından yönetileceğini savunarak, Hamas’ın silahsızlandırılacağını ve böylece İsrail’in geri çekileceğini açıkladı.
İSRAİL’DEN DEĞERLENDİRME
İsrail Başbakanlık Ofisi, Hamas’ın yanıtını “prensipte kabul” olarak değerlendirdi. Açıklamada, “İsrail, tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasını öngören Trump’ın planının ilk aşamasını uygulamaya hazırlanıyor” denildi. İsrail basınında çıkan haberlere göre orduya Gazze’deki saldırıların azaltılması yönünde talimat verildiği ve müzakerelerin yakında başlayabileceği iddia edildi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, X hesabından Hamas’ın yanıtını “kalıcı barışın sağlanması noktasında yapıcı ve önemli bir adım” olarak değerlendirdi. Erdoğan, “İsrail’in tüm saldırılarını derhâl durdurması ve ateşkes planına uyması gerekir. Gazze’ye insani yardımlar ulaştırılmalı, bu soykırım son bulmalıdır” ifadelerini kullandı ve Türkiye’nin iki devletli çözüm için mücadeleye devam edeceğini vurguladı.
PLANIN MADDELERİ
Beyaz Saray tarafından açıklanan 21 maddelik barış planı ise şu şekilde:
– İsrail Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyecek.
– Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan “terörden arındırılmış bir bölge” olacak.
– İsrail’in bu anlaşmayı kamuoyuna duyurmasından itibaren 72 saat içinde, hayatta olan ve olmayan tüm rehineler iade edilecek.
– Tüm rehineler serbest bırakıldıktan sonra İsrail, 7 Ekim 2023’ten sonra gözaltına alınan 250 müebbet hapis cezası mahkumunun yanı sıra 1700 Gazzeliyi serbest bırakacak.
– ABD, İsrail ile Filistinliler arasında barışçıl ve müreffeh bir birlikte yaşama için siyasi bir ufukta anlaşmaya varmak amacıyla diyalog kuracak.
– İki taraf da bu öneriyi kabul ederse savaş derhal sona erecek.