SÜRDÜRÜLEBİLİR HAVACILIK YAKITLARI ÜZERİNDEKİ YENİ GELİŞMELER
Havacılık sektörü, devrim niteliğindeki bir yaklaşım üzerinde yoğunlaşmış durumda. Bu yenilikçi fikir, havadan elde edilen yakıtla çalışan uçaklar üretmek. Bu bağlamda, atmosferdeki karbondioksiti (CO2) yakalayıp jet yakıtına dönüştüren sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) üretimi öne çıkıyor. Ancak, Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı’na göre, ton başına ortalama 8 bin 720 doları bulan yüksek maliyetler, bu e-yakıtların yaygınlaşmasını engelliyor.
SÜRDÜRÜLEBİLİR HAVACILIK YAKITLARI ÇEŞİTLERİ
Sürdürülebilir havacılık yakıtları, genel olarak iki ana çeşide ayrılıyor: Biyo-bazlı SAF ve e-SAF. Biyo-bazlı SAF, kullanılmış yağlar ve tarımsal atıklar gibi organik maddelerden üretilirken, e-SAF, yenilenebilir hidrojen ile havadan yakalanan CO2’den elde ediliyor. Bu e-yakıtlar karbon nötr olmasına rağmen, yüksek karbon yakalama ve elektroliz maliyetleri nedeniyle oldukça pahalı. Havacılık politikaları uzmanı Camille Mutrelle, e-kerosenin havacılık sektörünün karbon ayak izini önemli ölçüde azaltma potansiyeline sahip olduğunu belirtirken, biyo-bazlı SAF’ın aksine e-kerosenin gıda üretimiyle rekabet etmeden sürdürülebilir bir şekilde yakıt talebini karşılayabileceğini vurguluyor.
E-YAKIT ÜRETİMİNDE YENİ TEKNOLOJİLER
E-yakıtlar, atmosferdeki CO2’yi ya da endüstriyel emisyonları kullanarak yenilenebilir elektrikle elektroliz yaparak üretiliyor. Elde edilen ürün, var olan uçak motorlarında kullanılabilen, atmosferde daha fazla karbon salımı yapmak yerine karbonu geri dönüştüren sentetik jet yakıtı oluyor. Kaliforniya merkezli bir girişim olan Twelve, düşük sıcaklıktaki CO2 elektroliz yöntemiyle bu alanda öncü bir rol üstleniyor. Twelve temsilcilerine göre, bu “hava bazlı yakıtlar”, fosil jet yakıtına kıyasla emisyonları yüzde 90’a kadar azaltma kapasitesine sahip.
E-yakıtların sunmuş olduğu imkanlara rağmen, fosil yakıtlardan gerçek anlamda sürdürülebilir havacılığa geçiş, mevcut petrol, politika ve düzenlemeye yönelik yatırımlar nedeniyle karmaşık bir hal alıyor. Dublin Şehir Üniversitesi havacılık yönetimi profesörü Marina Efthymiou, “Fiyatları düşürmek için ölçek ekonomilerine ihtiyaç var, ancak yüksek ön maliyetler havayollarını SAF’ı yaygın olarak benimsemekten caydırıyor.” şeklinde açıklama yapıyor. Ancak uzmanlar, devam eden yatırımlar ve politika desteğiyle havadan yakıtla uçmanın düşündüğümüzden daha erken bir gerçeğe dönüşebileceğini öngörüyor.