Beş yeni yetim bebek, Hindistan’ın Odisha eyaletindeki ormanda, alışılmadık bir ortamda korku içinde yatarken bulundu. Kabarık, kırmızımsı turuncu tüyleri, büyük gözleri ve uzun uzuvlarıyla bu hayvanlar, Doğu Hindistan’ın bu köşesinde bulunan diğer hayvanlardan oldukça farklıydı. Kısa süre içinde, yaklaşık 1.000 şaşkın köylü etraflarında toplandı ve yakınlarda devriye gezen orman yetkililerine haber verdi.
BEŞ ORANGUTAN BEBEĞİ BULUNDU
Yetkililerin olay yerine ulaşmasıyla birlikte şokla karşılaştıkları ortaya çıktı; bu hayvanlar, nesli tükenmekte olan orangutan bebekleriydi. Güneydoğu Asya’nın Borneo ve Sumatra ormanlarında doğmaları gereken bu bebekler, annelerinden ayrılmış ve terkedilmiş olarak 18 ayın altında bulunmuştu. Balasore’dan orman görevlisi Pratik Prakash Indalkar, bulguyu “çok şaşırtıcı” olarak nitelendirerek, bu durumu nasıl ele alacaklarına dair belirsizlik yaşadıklarını belirtti. Bu keşif, Hindistan’da büyük bir ilgiyle karşılandı ve günlerce manşetlerde yer aldı. Ancak koruma uzmanları için bu durum, çok daha büyük bir gerçeğin acı hatırlatıcısıydı: Nesli tükenmekte olan hayvanların yaşam alanlarından koparılması ve acımasız bir şekilde ticaretinin yapıldığı 20 milyar dolarlık yasadışı bir endüstri.
İLLEGAL TİCARET AĞLARI
İndonezya hükümeti, bu bebeklerin Sumatra’dan geldiğine dair mevcut kanıtların olduğunu belirtiyor. Bulunmalarının ardından, yapılan araştırmalar, nesli tehlikede olan hayvanların kaçakçıları tarafından nasıl avlandığını ve sınır ötesi ağlar aracılığıyla nasıl taşındığını ortaya koydu. Çeşitli uzmanlarla yapılan görüşmeler, sosyal medya paylaşımları ve çevre araştırmacıları ile eski bir kaçakçı ile yapılan röportajlar, bu orangutanların yolculuğunu detaylandırdı. Bu yolculuğun, muhtemelen şiddetle başladığı düşünülüyor; çünkü bir orangutan yavrusunu yakalamak için önce annesinin öldürülmesi gerekiyor.
TAŞIMA KOŞULLARI
Bu bebeklerin Hindistan’a ulaşana kadar korku, açlık ve susuzluk içinde haftalar geçirmiş olmaları muhtemel. Yetkililer, bebeklere yiyecek ve su sağladıktan sonra onları bir hükümet ofisine nakletti. Kurtarma sırasında çekilen videolar, bebeklerin dikkatlice taşındığını ve Nandankanan Hayvanat Bahçesi’ne yaklaşık 400 kilometrelik bir yolculuğa çıkarıldığını gösteriyor. Orada karantinaya alınan bebekler, doğdukları ormanlardan ve kaybettikleri annelerinden uzakta kalıyor.
YENİ ORTAMDA UYUM SÜRECİ
Nandankanan Hayvanat Bahçesi’nde veterinerler, bebeklerin sağlık durumunu sürekli izliyor ve günlük güncellemelerde bulunuyor. Onlara konfor sağlaması için orangutan peluş oyuncakları verildi. Henüz isimleri konmamış olsa da, bebekler bakıcılarını tanımaya başladılar. Hayvanat bahçesi müdür yardımcısı Pradeep Mirase, daha büyük olanların “tırmanıp sallandığını” belirtirken, daha küçük olanların birbirlerine sarıldığını ifade etti.
TEHDİT ALTINDAKİ NESİL
Orangutanlar, IUCN Tehdit Altındaki Türler Kırmızı Listesi’nde “kritik tehlike” altında sınıflandırılıyor. Dünya Doğa Fonu’na göre, Borneo’da yaklaşık 104.000, Sumatra’da 13.000 ve sadece 800 Tapanuli orangutanı kalmış durumda. Ormanların yok edilmesi, orangutanların yaşam alanlarını tahrip etti ve bu da onların avcılar karşısında daha savunmasız hale gelmesine neden oldu. Şu anda Borneo’nun Batı Kalimantan bölgesinde süren orman yangınları, hayatta kalmalarını daha da tehdit ediyor.
ULUSLARARASI TİCARET YASAK
Sumatra orangutanlarının uluslararası ticareti, Tehdit Altındaki Yaban Hayvan ve Bitki Türlerinin Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) uyarınca yasaktır ve tür, İndonezya yasaları ile korunmaktadır. Ancak, bu primatların kaçak ticareti, lüks egzotik evcil hayvan talebinden beslenen bir suç organizasyonu haline gelmiş durumda. Eski bir hayvan kaçakçısı, bu ticareti sofistike bir makine olarak tanımlıyor; avcılar, aracılar, satıcılar ve kaçakçıları içeren bir sendika.
HAYVANLARIN YOLCULUĞU
Uzmanlar, bu bebek orangutanların yolculuğunun muhtemelen Endonezya’nın Aceh eyaletinden başladığını belirtiyor. Daha sonra, bu hayvanların, Tayland’a doğru küçük balıkçı teknelerine binmiş olmaları muhtemeldir. Hayvanların, yasadışı ticaret ağları arasında taşındığı bu aşama, genellikle en karmaşık olanıdır. Sonuçta, yolculuk Hindistan’a doğru devam ediyor. Ancak, Myanmar’daki sivil savaş, kaçakçılık desenlerini değiştirmiş durumda.
HINDİSTAN'A GİRİŞ NOKTALARI
Güneydoğu Asya’daki yasadışı hayvan ticaretiyle ilgili veriler, Hindistan’ın kuzeydoğusundaki giriş noktalarında 2015-2026 yılları arasında 23 yasadışı hayvan ticareti vakası kaydedildiğini gösteriyor. Uzmanlar, bu beş orangutanın, poroz olan kuzeydoğu sınırından geçtiğini ve oradan Hindistan’a girdiğini düşünüyor.
YASADISIYLA MÜCADELE
Endonezya, 2024’te yasadışı hayvan ticareti yasasını revize ederek daha sıkı cezalar ve hapis süreleri getirdi. Ancak, kaçakçıların çoğu, cezaevinde kısa süre kaldıktan sonra tekrar yasadışı ticarete geri dönüyor. Şu anda, bu beş genç orangutan güvende ve daha mutlu, sağlıklı bir yaşam sürme şansına sahip olabilir. Onların bakımını üstlenen kişiler içinse, önlerinde uzun bir yol var; çünkü travma geçiren bu bebekler, hayatta kalma becerilerini yavaş yavaş öğrenmek zorunda kalacaklar.